شال نیوز
.jpeg)
واشنګټن (شال نیوز) : د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ ویلي چې ایران ته د مرستیال ولسمشر جي ډي وینس د لیک استولو مقصد د سولې د خبرو بیا پیلول نه، بلکې دغه هېواد ته د طبي سامانونو په رسولو کې مرسته کول وو. خو امریکايي رسنیو د خپلو سرچینو په حواله راپور ورکړی چې دغه لیک د واشنګټن او تهران ترمنځ د مذاکراتو د بیا پیلولو او د نورو پوځي بریدونو د مخنیوي لپاره استول شوی دی.
ټرمپ د اکتوبر پر ۲۸مه له خبریالانو سره د خبرو پر مهال هغه راپورونه رد کړل چې ګواکې ده خپل مرستیال ته له ایران سره د سولې د مذاکراتو د بیا پیلولو لارښوونه کړې وه. نوموړي وویل چې ایران طبي سامانونو او نورو مرستو ته اړتیا لري او وینس ورڅخه پوښتنه کړې وه چې ایا په دې برخه کې له تهران سره اړیکه نیولی شي.
ټرمپ وویل چې ده وینس ته د دې کار اجازه ورکړې وه او د لیک مقصد هغو کسانو ته د طبي سامانونو رسول وو چې ناروغان دي. خو وال سټریټ ژورنال او نیویارک ټایمز د امریکايي چارواکو او له موضوع د خبرو سرچینو په حواله ویلي چې وینس دغه لیک د ایران د ملي امنیت د عالي شورا منشي محسن رضايي ته استولی دی.
.jpeg)
د نیویارک ټایمز د راپور له مخې، لیک تېره اونۍ د قطر د منځګړو له لارې استول شوی او د یکشنبې په ورځ رضايي ته سپارل شوی و. دغې ورځپاڼې د یوه امریکايي او یوه ایراني چارواکي په حواله ویلي چې وینس په لیک کې د دواړو هېوادونو د چارواکو ترمنځ د مخامخ مذاکراتو وړاندیز کړی او څرګنده کړې یې ده چې د امریکا له لوري به د خبرو مشري پخپله کوي.
د راپور له مخې، ټرمپ د لیک له استولو وړاندې د هغه متن لوستی او منظور کړی و. وال سټریټ ژورنال هم ویلي چې دغه لیک د ټرمپ په لارښوونه استول شوی او مقصد یې د مذاکراتو لپاره د یوې نوې لارې موندل وو. رویټرز خبري اژانس وايي چې د لیک د مقصد په اړه یې د امریکايي ورځپاڼو راپورونه په خپلواکه توګه نه دي تایید کړي.
ایران لیک ترلاسه کړی، خو ځواب یې نه دی ورکړی
د ایران تسنیم او فارس خبري اژانسونو د خپلو سرچینو په حواله ویلي چې تهران د وینس لیک ترلاسه کړی، خو د اکتوبر تر ۲۹مې یې رسمي ځواب نه و ورکړی. د ایران چارواکو ویلي چې له امریکا سره د هر ډول مذاکراتو پرمختګ د تهران د ټاکلو شرطونو له منلو سره تړلی دی.
.jpeg)
د ایران د پارلمان مشر محمد باقر قالیباف ویلي چې د هېواد دریځ یې منځګړو ته په څرګنده توګه رسولی او تر هغو چې د ایران اووه شرطونه نه وي منل شوي، په مذاکراتو کې پرمختګ نه شي کېدلی. په دغو شرطونو کې د ایران پر بندرونو د امریکا د سمندري محاصرې ختمول، د ایراني تېلو پر صادراتو د بندیزونو لرې کول او په سیمه کې د جګړې درول شامل دي.
قالیباف ویلي چې پر ایران د فشار راوړلو او ورسره په یو وخت د امتیازاتو وړاندیز کولو تګلاره به نتیجه ورنه کړي.
پاکستان او قطر د منځګړیتوب هڅې کوي
د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي چې تهران د قطر او پاکستان په ګډون له منځګړو سره په تماس کې دی او د جګړې د ختمولو او د هرمز تنګي د بیا پرانستلو پر وړاندیزونو خبرې روانې دي. عراقچي ویلي چې ایران د خپل اووه ورځني پلان د عملي کولو لپاره د منځګړو وړاندیزونه څېړي او هڅه کوي چې د موافقې په صورت کې دغه پلان تر ټاکلې مودې هم ژر عملي شي.
د راپورونو له مخې، قطر د یکشنبې په ورځ ایران ته د جګړې د ختمولو لپاره د یوې نوې موافقې مسوده سپارلې وه، خو یوه لوړپوړي ایراني چارواکي ویلي چې وړاندې شوي وړاندیزونه د تهران لپاره د منلو نه دي. پاکستان، قطر، ترکیه او مصر په وروستیو اونیو کې د امریکا او ایران ترمنځ د اختلافاتو د کمولو لپاره ډیپلوماټیکې هڅې کړې دي.
د نیویارک ټایمز د راپور له مخې، که ایران د وینس وړاندیز ومني، نو د دواړو هېوادونو ترمنځ مخامخ مذاکرات په قطر یا ترکیه کې پیل کېدای شي. خو د خبرو لپاره لا کومه رسمي نېټه او ځای نه دی اعلان شوی.
د هرمز تنګي پر سر اختلاف
د امریکا او ایران ترمنځ د روانو اختلافاتو یوه مهمه موضوع د هرمز تنګی دی، چې د نړۍ د تېلو د لېږد یوه مهمه سمندري لاره ګڼل کېږي. د نړیوالو راپورونو له مخې، په عادي حالاتو کې د نړۍ د تېلو د ورځني مصرف شاوخوا پنځمه برخه له همدې لارې لېږدول کېږي.
د فبرورۍ پر ۲۸مه پر ایران د امریکا او اسرائیل له بریدونو وروسته په سیمه کې جګړه پیل شوه. ایران هم په ځواب کې پر اسرائیل او په سیمه کې د امریکا پر پوځي هدفونو بریدونه وکړل. امریکا وروسته د ایران پر بندرونو سمندري محاصره ولګوله، چې د تهران د تېلو پر صادراتو او اقتصادي فعالیتونو یې اغېز کړی دی.
ایران د هرمز تنګي بیا پرانستل د بندیزونو له لرې کولو او د جګړې له ختمولو سره تړلي دي، خو واشنګټن د ایران د اټومي پروګرام په اړه د امتیازاتو غوښتنه کوي. د جګړې له امله د تېلو او ګازو نړیوالې بیې لوړې شوې او د سمندري سوداګرۍ پر لارو هم اغېز شوی دی.
د نورو پوځي بریدونو اندېښنې
د سولې د خبرو د بیا پیلولو راپورونه په داسې وخت کې خپاره شوي چې ټرمپ په وروستیو ورځو کې پر ایران د نورو پوځي بریدونو خبرداری ورکړی دی. وال سټریټ ژورنال د امریکايي چارواکو په حواله راپور ورکړی چې د امریکا د پوځ یوه لوړپوړي قوماندان اډمیرل براډ کوپر د اکتوبر پر ۲۹مه په سپینه ماڼۍ کې ټرمپ ته د ایران په اړه د احتمالي پوځي اقداماتو معلومات وړاندې کړي دي.
.jpeg)
رویټرز وايي چې د دې ملاقات او وړاندې شوو پوځي وړاندیزونو په اړه یې راپور په خپلواکه توګه نه دی تایید کړی. د ایران چارواکو هم خبرداری ورکړی چې که پر هېواد یې نوي بریدونه وشي، ځواب به ورکړي. د امریکا او ایران ترمنځ د مذاکراتو د بیا پیلولو په اړه د وینس د لیک خبر په داسې وخت کې مخې ته راغلی چې دواړه هېوادونه د جګړې د ختمولو پر شرطونو اختلاف لري.
تر اوسه د وینس د لیک اصلي متن نه دی خپور شوی او نه هم واشنګټن او تهران د مخامخ مذاکراتو د بیا پیلولو کومه رسمي موافقه اعلان کړې ده.
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)