انقره (شال نیوز) : د ترکیې د پارلمان د بهرنیو اړیکو کمېټۍ له پاکستان او سعودي عربستان سره د ګډ دفاعي تړون د منظورولو بل تصویب کړی، خو د دې تړون د عملي کېدو لپاره لا د ترکیې د پارلمان وروستۍ منظوري پاتې ده.
د اکتوبر پر ۲۷مه د کمېټۍ په غونډه کي دغه بل د صدر رجب طیب اردوغان د واکمن ګوند او د هغه د اتحادیانو په ملاتړ منظور شو. د اپوزیشن ځینو غړو یې مخالفت وکړ.
دغه تړون چې د مکې د ګډ دفاعي تړون په نوم یادېږي، د اګست پر اوومه د ترکیې صدر رجب طیب اردوغان، د پاکستان وزیراعظم شهباز شریف او د سعودي عربستان ولیعهد محمد بن سلمان په مکه کي لاسلیک کړی و.
د ۱۶ مادو لرونکي تړون له مخې، پر یوه غړي هېواد بهرنی وسله وال برید به پر ټولو دریو هېوادونو برید ګڼل کېږي. په تړون کي د پوځي روزنې، د وسلو د ګډ تولید، د دفاعي ټکنالوژۍ د تبادلې او د استخباراتي معلوماتو د شریکولو ترڅنګ د ګډې دفاع لپاره د همکارۍ انتظام هم شامل دی.
د ترکیې د پارلمان د بهرنیو اړیکو د کمېټۍ مشر فواد اوکتای ویلي چې د تړون مقصد د دریو هېوادونو دفاعي صلاحیتونه پیاوړي کول او په سیمه کي د امنیت او ثبات لپاره ګډ کار کول دي.
هغه ویلي چې دا تړون د کوم بل هېواد پر ضد نه دی جوړ شوی او نه یې مقصد په سیمه کي د نوي پوځي بلاک جوړول دي. خو د اپوزیشن ځینو غړو اندېښنه څرګنده کړې چې دا تړون ښايي ترکیه د نورو هېوادونو په جګړو کي ښکېله کړي.
د کرد پلوه د خلکو د برابرۍ او جمهوریت ګوند غړې سمرا چاغلار ګوکالپ د پاکستان او هند ترمنځ شخړو او د پاکستان او افغانستان پر پوله روانو کړکېچونو ته په اشارې پوښتنه کړې چې په داسې حالاتو کي به د ترکیې پوځي ذمه وارۍ تر کومه حده وي.
د اپوزیشن نورو غړو هم اندېښنه څرګنده کړې چې د سعودي عربستان او یمن ترمنځ د شخړې په صورت کي ښايي ترکي پوځیان له خطر سره مخامخ شي.
د ترکیې د بهرنیو چارو مرستیال وزیر زکي لیونت ګومروکچو د کمېټۍ غونډې ته ویلي چې د تړون له مخې بهر ته د ترکي پوځیانو لېږل په خپله نه کېږي او په دې اړه به د ترکیې د آئین د ۹۲مې مادې مطابق پرېکړه کېږي.
هغه دا هم ویلي چې د تړون له مخې دا مهال بهر ته د پوځیانو د لېږلو کوم پلان نشته. د ترکي چارواکو په وینا، پاکستان او سعودي عربستان د تړون د منظورولو خپلې قانوني چارې بشپړې کړې دي.
د تړون له مخې به په سعودي عربستان کي یو ګډ سیکرټرېټ جوړېږي چې لومړی سیکرټري جنرل به یې د پاکستان وي. د دریو هېوادونو د بهرنیو چارو او دفاع وزیرانو او پوځي مشرانو ګډه کمېټۍ هم جوړه شوې چې د دفاعي همکارۍ چارې به پر مخ وړي.
د ترکیې د پارلمان له کمېټۍ تر منظورېدو وروسته به دغه بل د پارلمان عمومي غونډې ته وړاندې کېږي، خو د رایې ورکولو نېټه لا نه ده ټاکل شوې.
د تړون د بشپړې منظورۍ په صورت کي به ترکیه، پاکستان او سعودي عربستان د ګډ دفاعي انتظام له مخې یو له بل سره د پوځي او امنیتي همکارۍ قانوني ذمه وارۍ ولري.


شال نیوز