نیویارک : په امریکا کې نن، د سپتمبر پر ۱۱مه، د ۲۰۰۱م کال د سپتمبر ۱۱مې د بریدونو ۲۵مه کلیزه ولمانځل شوه. په نیویارک، واشنګټن او پنسلوانیا کې د قربانیانو کورنۍ، ژوندي پاتې شوي کسان، اور وژونکي، پولیس، چارواکي او عام خلک راټول شول او د وژل شویو کسانو یاد یې تازه کړ.
په نیویارک کې د نړیوال سوداګریز مرکز د پخوانیو برجونو پر ځای جوړ شوي یادګار کې مراسم سهار په ۸:۴۶ بجو د یوې شېبې چوپتیا سره پېل شول. دا هماغه وخت و چې ۲۵ کاله وړاندې د امریکن ایرلاینز یوه تښتول شوې الوتکه د نړیوال سوداګریز مرکز له شمالي برج سره ولګېده.

له دې وروسته د قربانیانو خپلوانو د وژل شویو کسانو نومونه ولوستل. د ۱۹۹۳م کال د نړیوال سوداګریز مرکز په بمي برید کې د وژل شویو شپږو کسانو نومونه هم د مراسمو پر مهال ولوستل شول. سږ کال د هغو کسانو په یاد هم د یوې شېبې چوپتیا وشوه چې د برجونو له نړېدو وروسته د دوړو او ورسره تړلو ناروغیو له امله په راتلونکو کلونو کې مړه شوي دي.
د یادګار پر لوحو ګلان او واړه امریکايي بیرغونه اېښودل شوي وو او د قربانیانو ځینو کورنیو د خپلو خپلوانو عکسونه هم له ځان سره راوړي وو.
په واشنګټن کې د پنټاګون مخې ته هم ځانګړې غونډه وشوه. ولسمشر ډونالډ ټرمپ او مېرمن یې مېلانیا ټرمپ په مراسمو کې ګډون وکړ. هلته د هغو ۱۸۴ کسانو یاد تازه شو چې د یوې تښتول شوې الوتکې د پنټاګون له ودانۍ سره د لګېدو پر مهال وژل شوي وو.
.jpeg)
د مراسمو پر مهال د قربانیانو نومونه ولوستل شول او د پنټاګون پر ودانۍ یو لوي امریکايي بیرغ وغوړول شو. ټرمپ په خپله وینا کې د وژل شویو کسانو یاد وکړ او ویې ویل چې امریکا به د سپتمبر ۱۱مې پېښه هېره نه کړي.
په پنسلوانیا کې د شینکسویل په سیمه کې هم د هغې الوتکې د مسافرو او عملې په یاد غونډه وشوه چې د ۲۰۰۱م کال د سپتمبر پر ۱۱مه هلته لوېدلې وه. په الوتکه کې سپرو کسانو د تښتوونکو پر وړاندې مقاومت کړی و. الوتکه په یو میدان کې ولوېده او ۴۰ مسافر او د عملې غړي پکې ووژل شول.
په شینکسویل کې د قربانیانو نومونه ولوستل شول، زنګونه ووهل شول او د هغوي په یاد ګلان کېښودل شول.
د امریکا په نورو ښارونو کې هم بیرغونه نیم ځوړند وو او د قربانیانو په یاد بېلابېلې غونډې وشوې. د ۲۰۰۱م کال د سپتمبر پر ۱۱مه د القاعدې ۱۹ کسانو څلور مسافر وړونکې الوتکې وتښتولې. دوې الوتکې د نیویارک د نړیوال سوداګریز مرکز له دوو برجونو سره ولګېدې، یوې د پنټاګون ودانۍ ووهله او څلورمه په پنسلوانیا کې ولوېده.
د سپتمبر ۱۱مې په بریدونو کې شاوخوا درې زره کسان ووژل شول. له دغو بریدونو وروسته امریکا په افغانستان کې جګړه پېل کړه، د طالبانو لومړنی حکومت نسکور شو او د القاعده پر ضد پراخ عملیات پېل شول.
نن، ۲۵ کاله وروسته، د امریکا په بېلابېلو سیمو کې د دغې ورځې قربانیان یو ځل بیا یاد شول او د هغوي کورنیو د خپلو خپلوانو یاد تازه کړ.


مجید بابر