شال نیوز
استانبول : پاکستان، سعودي عربستان او ترکیې په استانبول کې د خپل درې اړخیز دفاعي تړون د لومړۍ ستراتیژیکې، سیاسي او دفاعي کمېټۍ غونډه کړې او اعلان یې کړی دی چې دغه جوړښت به په رسمي ډول «مکه دفاعي اتحاد» بلل کېږي.
د ترکیې خارجه وزیر هاکان فیدان د غونډې وروسته ویلي دي، چې د اتحاد دایمي سیکرټریټ په سعودي عربستان کې جوړ شوی دی او د سیکرټریټ لومړی سیکرټري جنرل به له پاکستانه وي. رویټرز د ګډې اعلامیې له مخې وايي، چې پاکستانی سیکرټري جنرل به په لومړي پړاو کې د درېو کلونو لپاره د سیکرټریټ مشري کوي.
دغه غونډه ،د اګست پر ۳۱مه، په استانبول کې شوې ده او دا د مکې د ګډ دفاعي تړون تر لاسلیک وروسته د درې واړو هېوادونو د جوړ شوي ستراتیژیک، سیاسي او دفاعي کمېټۍ لومړۍ رسمي غونډه وه. د ترکیې خارجه وزارت تر غونډې مخکې ویلي وو چې په ناسته کې به د ترکیې، پاکستان او سعودي عربستان د خارجه او دفاع وزیرانو ترڅنګ لوړپوړي پوځي مشران هم ګډون کوي.
د پاکستان له خوا نایب وزیراعظم او خارجه وزیر اسحاق ډار، دفاع وزیر خواجه محمد اصف او د پوځ مشر او د دفاعي ځواکونو مشر فیلډ مارشل عاصم منیر په غونډه کې ګډون کړی دی. د ترکیې له خوا خارجه وزیر هاکان فیدان، دفاع وزیر یاشار ګولر او د پوځ لوي درستیز جنرال سلچوق بایراکتار اوغلو حاضر وو، د سعودي عربستان د خارجه او دفاع وزیرانو او لوړپوړو پوځي چارواکو هم ګډون کړی دی.
فیدان ویلي دي،چې د اتحاد لپاره د سیکرټریټ جوړېدل د دې معنا لري چې تړون اوس یوازې سیاسي اعلان نه دی، بلکې د منظمې ادارې او دوامداره همغږۍ مرحلې ته داخل شوی دی. د سیکرټریټ دنده به د درې واړو هېوادونو ترمنځ د دفاعي، امنیتي او ستراتیژیکو فیصلو همغږي او د ګډو کمېټو د کار تنظیمول وي.
د «مکې ګډ دفاعي تړون» بنسټیز اصل دا دی چې پر یو غړي هېواد وسله وال برید به پر نورو غړو هم برید ګڼل کېږي. دغه اصل د ناټو د ګډ دفاع له مادې سره ورته والی لري، خو د اتحاد د ګډې پوځي قوماندانۍ، دایمي ګډ ځواک او د دې مادې د عملي کېدو بشپړ تفصیلي اصول لا په عامه توګه نه دي خپاره شوي.
د ترکیې خارجه وزیر ویلي دي، چې دغه اتحاد د کوم ځانګړي هېواد پر ضد نه دی. د هغه په وینا، درې واړه هېوادونه غواړي د سیمه ییز امنیت، دفاعي صنعت، پوځي همکارۍ او ستراتیژیک ثبات لپاره ګډ میکانیزم جوړ کړي.
ترکیې، پاکستان او سعودي عربستان د دفاعي صنعت، ګډو پوځي مشقونو، روزنې، استخباراتي او امنیتي همکارۍ او د وسلو او دفاعي ټکنالوجۍ په برخه کې له پخوا هم پراخې اړیکې لرلې؛ خو نوی تړون دا اړیکې د لومړي ځل لپاره د یو منظم درې اړخیز دفاعي چوکاټ لاندې راولي.
د اتحاد د پراخېدو امکان هم خلاص ساتل شوی دی. بنګله دېش تر دې وړاندې ویلي دي چې د مکې د تړون د غړیتوب وړاندیز په مثبت نظر څېړي، خو تر اوسه یې د غړیتوب وروستۍ پرېکړه نه ده اعلان کړې.
د استانبول غونډه په داسې وخت کې شوې ده چې منځنی ختیځ د ایران او امریکا د تازه پوځي کړکېچ سره مخ دی او پاکستان، سعودي عربستان او ترکیه درې واړه د سیمې په امنیتي او ډیپلوماټیکو چارو کي مهم رول لري. پاکستان ویلي دي، چې په دې غونډه کې ګډون یې له ترکیې او سعودي عربستان سره د تاریخي اړیکو او د سیمه ییزې سولې او ثبات لپاره د ګډ کار څرګندونه ده.
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
