شال نیوز
.jpeg)
اسلام اباد : د پاکستان د اقتصادي پرمختیا انسټیټیوټ په یو تازه څېړنیز راپور کې ویلي دي چې له افغانستان سره د مهمو سوداګریزو لارو د اوږده بندښت له امله پاکستاني سوداګرو ته شاوخوا ۴.۵ اربه ډالره زیان اوښتی دی.
راپور وايي، چې د پاکستان او افغانستان ترمنځ پوله د ۲۰۲۵م کال د اکتوبر له نیمایي راهیسې د عادي سوداګرۍ لپاره په پراخه کچه تړلې پاتې شوې دي او دې وضعیت د دواړو هېوادونو تجارت، ترانزیټ او په سرحدي سیمو کې د زرګونو کسانو کاروبارونه اغېزمن کړي دي.
د «پاکستان ـ افغانستان اړیکو ته پالیسۍ ننګونې» په نوم دا راپور د پاکستان د اقتصادي پرمختیا انسټیټیوټ څېړونکو ،فرح ناز، او ،انجیلا خرم، لیکلی دی. د راپور له مخې، د دواړو هېوادونو ترمنځ تجارت په ۲۰۲۴م کال کې ۲.۴۶ اربه ډالره و، خو په ۲۰۲۵م کال کې ۱.۷۷ اربه ډالرو ته راټیټ شوی دی چې نږدې ۲۸ فیصده کموالی جوړوي.
څېړنه وايي، چې د بندښت له پېل وروسته پاکستان هره میاشت په اوسط ډول د شاوخوا ۱۷۷ میلیونه ډالرو صادرات له لاسه ورکړي دي او د ۲۰۲۶م کال په لومړیو کې صادرات شاوخوا ۵۶ فیصده کم شوي وو.
د پولې بندښت په ځانګړي ډول د تازه مېوو، سبزیو او نورو زر خرابېدونکو توکو سوداګرو ته درانه زیانونه اړولي دي. د راپور له مخې، د بندو کانټینرونو کرایه، د یخچالي ګاډو د تېلو خرچه او نور ځنډني فیسونه په ځینو مواردو کې د هر کانټینر لپاره د ورځې له ۱۵۰ تر ۲۰۰ ډالرو رسېدلي دي.
.jpeg)
د پاکستان ـ افغانستان ګډې سوداګرۍ خونې ویلي دي، چې د ۲۰۲۶م کال په جنورۍ او فرورۍ کې د مهمو سرحدي لارو پر غاړه له لسو تر دولسو زرو پورې کانټینرونه بند پاتې وو. د خونې په وینا، سوداګرو ته هره میاشت شاوخوا ۵۰ اربه پاکستانۍ روپۍ تاوان رسېدلی دی.
تورخم او چمن د دواړو هېوادونو د تجارت تر ټولو مهمې لارې دي، خو غلام خان او خرلاچي هم په ځانګړي ډول د خېبر پښتونخوا او قبایلي ضلعو د سوداګرۍ لپاره مهمې دي. د اوږده بندښت اغېز یوازې پر لویو صادرونکو نه، بلکې پر ټرانسپورټرانو، مزدورانو، دوکاندارانو او د پولې دواړو غاړو پر وړو کاروبارونو هم شوی دی.
د پاکستان د احصایې ادارې شمېرې هم ښيي چې په ۲۰۲۵ـ۲۶م مالي کال کې د هېواد ټول صادرات شاوخوا شپږ فیصده کم شوي وو. ډان د جولایۍ په درېیمه راپور ورکړی و چې افغانستان ته صادرات د ۲۰۲۵م کال له اکتوبر راهیسې بند پاتې وو او دا وضعیت د پاکستان د صادراتو د کمېدو له عواملو څخه ګڼل شوی و.
خو د ۴.۵ اربه ډالرو شمېر د حکومت وروستی رسمي حساب نه دی، بلکې د یو څېړنیز راپور دعوه ده. د راپور لیکوالانو هم ویلي دي چې د دې رقم د محاسبې بشپړه طریقه روښانه نه ده او دا باید د زیان د کچې د یوې نښې په توګه وکتل شي، نه د خپلواک ډول تایید شوي وروستي حساب په توګه.
له دې وړاندې د پاکستان ـ افغانستان ګډې سوداګرۍ خونې د جون په میاشت کې ویلي وو چې د اتو میاشتو د محدودیتونو له امله یوازې پاکستاني سوداګرو ته شاوخوا ۲۲۵ میلیونه ډالره مستقیم زیان اوښتی و. دا ښيي چې د بېلابېلو ادارو شمېرې د محاسبې د طریقې او د شامل شوو زیانونو له مخې یو له بله توپیر لري.
.jpeg)
