نن ،د مې په ۲۷مه، د پاکستان، افغانستان او د خېبر پښتونخوا قبایلي ضلعو په ګډون د نړۍ په ګڼو اسلامي هېوادونو کې لوي اختر په مذهبي عقيدت او درناوي سره نمانځل کېږي. د سهار له وخته په جوماتونو، عيدګاوو او پرانستو ميدانونو کې د اختر ځانګړي لمونځونه وشول او خلکو د امن، سوکالۍ او د مسلمانانو د يووالي لپاره دعاګانې وکړې.

په پېښور، کوهاټ، بنو، ډېره اسماعيل خان، شمالي او سویلي وزيرستان، باجوړ، خېبر، مومندو، کرم او اورکزو کې زرګونه خلکو د اختر لمونځونه ادا کړل. د امنيتي حالاتو له امله په ګڼو سيمو کې د جوماتونو او عيدګاوو شاوخوا سخت امنيتي تدبيرونه هم نيول شوي وو.

په افغانستان کې هم د کابل، کندهار، هرات، مزار شريف، ننګرهار او خوست په ګډون په ډېرو ښارونو او کليو کې خلکو د اختر لمونځونه ادا کړل. د طالبانو حکومت چارواکو، ديني عالمانو او عامو خلکو د اختر په خطبو او دعاګانو کې د سولې، اقتصادي ثبات او د افغانانو ترمنځ د يووالي غوښتنه وکړه.

د اختر له لمانځه وروسته په ښارونو او کليو کې د قربانۍ لړۍ پېل شوه. خلک د حضرت ابراهيم عليه السلام د سنت د ادا کولو لپاره پسونه، وزې، غواګانې او اوښان قرباني کړل او د غوښې يوه برخه بې وزلو او اړمنو خلکو ته ورکوي.

په قبایلي ضلعو او د خېبر پښتونخوا په کليوالو سيمو کې د اختر دودونه لا هم د پخوا په شان ژوندي دي. ماشومان نوې جامې اغوندي، يو بل ته د اختر مبارکي ورکوي او کور په کور د ميلمنو تګ راتګ روان وي. په ډېرو سيمو کې خلکو د اختر لپاره دوديز خواړه تيار کړي او د کورونو ترڅنګ د خپلوانو او ګاونډيانو کره هم ورځي.

بل لور ته، د څارويو منډيو کې سږ کال د غواوو، پسونو او وزو بيې د تېر کال پرتله لوړې بلل کېږي. يو شمېر خلک وايي چې د اقتصادي ستونزو او ګرانۍ له امله سږ کال د قربانۍ کول د ډېرو کورنيو لپاره ګران شوي دي، خو بيا هم خلک هڅه کوي چې د اختر مذهبي دودونه ترسره کړي.

د لوي اختر دا ورځې د اسلامي نړۍ لپاره د قربانۍ، ورورولۍ، مرستې او يووالي سمبول ګڼل کېږي. ديني عالمان وايي چې د اختر اصل مقصد يوازې د څارويو حلالول نه، بلکې د قربانۍ، صبر، سخاوت او د اړمنو خلکو مرسته ده.

د يادونې وړ ده چې لوي اختر هر کال د ذوالحجې په لسمه نېټه نمانځل کېږي او د حج له مهمو مناسکو سره تړاو لري. سږ کال هم په سعودي عربستان کې د نړۍ له بېلابېلو هېوادونو ميليونونه حاجيانو د حج مراسم ادا کړل.