نوي ډیلي (شال نیوز) : د امریکا د بهرنیو چارو پخواني وزیر انتوني بلینکن ویلي چې متحده ایالات اوس فرصت لري د پاکستان د ملکي حکومت او پوځ ترمنځ د واک د انډول په بدلولو کې زیات ملاتړ وکړي، خو د دغه هېواد د سیاسي راتلونکي په اړه پرېکړه باید د پاکستان خلک پخپله وکړي.
بلینکن دا څرګندونې د نومبر په ۱۴مه په نوي ډیلي کې د هندستان ټایمز ورځپاڼې د مشرانو په ۲۴مه غونډه کې کړې دي. نوموړي په دې غونډه کې له پخواني هندي سفیر جاوېد اشرف سره د امریکا، هند او پاکستان د اړیکو په اړه خبرې وکړې.
بلینکن وویل، د سړې جګړې پر مهال د امریکا ستراتیژیکو ګټو او وروسته په افغانستان کې د جګړې اړتیاوو واشنګټن دې ته اړ کړی و چې له پاکستان سره نږدې همکاري وساتي.
د هغه په وینا، دغو اړتیاوو ښايي د دې سبب شوې وي چې د امریکا پرلهپسې حکومتونو د پاکستان په حکومتي چارو کې د پوځ پر رول او د ملکي او پوځي ادارو ترمنځ د واک پر نابرابرۍ سختې نیوکې نه وي کړې.
نوموړي وویل چې اوس امریکا ته دا فرصت برابر شوی چې د دغه انډول د بدلون لپاره زیاتې هڅې وکړي. خو بلینکن ټینګار وکړ چې امریکا نه شي کولای د پاکستان د حکومتولۍ او سیاسي نظام په اړه پرېکړې پر دغه هېواد وتپي.
هغه وویل، د پاکستان د ټولنې، حکومت او سیاسي نظام د څرنګوالي په اړه پرېکړې د پاکستان د خلکو خپل حق دی او نور هېوادونه یوازې د مثبت بدلون ملاتړ کولای شي.
له پاکستان سره د امریکا اړیکې سیمهییزې دي
بلینکن د هند او پاکستان په اړه د واشنګټن د تګلارې توپیر ته هم اشاره وکړه. هغه وویل، هند یو نړیوال ځواک دی او له امریکا سره یې اړیکې د نړۍ په کچه اهمیت لري، خو له پاکستان سره د امریکا اړیکې تر ډېره په سیمهییزو مسایلو پورې تړلې دي.
د نوموړي په وینا، له پاکستان سره د ترهګرۍ پر وړاندې مبارزه لا هم د امریکا د همکارۍ یوه مهمه برخه ده. بلینکن وویل چې په تېرو کلونو کې واشنګټن له هند سره خپلې اړیکې تر ډېره د پاکستان له زاویې ارزولې، خو اوس دا تګلاره بدله شوې ده.
هغه زیاته کړه چې د امریکا او هند ترمنځ اړیکې اوس د دواړو هېوادونو د خپلو نړیوالو ګټو او ګډو ستراتیژیکو موخو پر بنسټ ولاړې دي.
د پاکستان د پوځ رول او جمهوریت
بلینکن د پاکستان په سیاسي نظام کې د پوځ د نفوذ موضوع د امریکا د پخوانۍ تګلارې له پایلو سره وتړله. هغه وویل، د واشنګټن پخوانیو ستراتیژیکو اړتیاوو د پاکستان د ملکي او پوځي ادارو ترمنځ د واک پر انډول د امریکا د نیوکو کچه اغېزمنه کړې وه.
د هغه په وینا، د ملکي او پوځي واک ترمنځ نابرابري د پاکستان پر جمهوریت اغېز لري. خو نوموړي دا هم روښانه کړه چې د دغه وضعیت د بدلون اصلي واک د پاکستان د خلکو دی او امریکا یوازې ملاتړ ورسره کولای شي.
د هند د ځان د دفاع حق او د اټومي جګړې خطر
بلینکن د ترهګرۍ په اړه وویل چې امریکا باید د ترهګرۍ پر وړاندې د نه زغم تګلاره ولري. هغه وویل، واشنګټن باید د وسلهوالو بریدونو پر وړاندې د هند د ځان د دفاع حق ته درناوی وکړي. خو نوموړي په ورته وخت کې خبرداری ورکړ چې د هند او پاکستان ترمنځ د پوځي کړکېچ زیاتېدل خطرناکې پایلې لرلای شي.
بلینکن وویل، دواړه هېوادونه اټومي وسلې لري او د دوی ترمنځ د جګړې پراخېدل نه یوازې د دواړو هېوادونو، بلکې د سیمې او له سیمې بهر د نورو هېوادونو لپاره هم خطرناک کېدای شي.
نوموړي ټینګار وکړ چې امریکا باید د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې ترڅنګ د هند او پاکستان ترمنځ د کړکېچ د کمولو لپاره د سفارتي هڅو ملاتړ هم وکړي.
د امریکا او پاکستان اړیکې
د بلینکن څرګندونې په داسې وخت کې شوې چې د ولسمشر ډونلډ ټرمپ د حکومت او د پاکستان د مشرتابه ترمنځ اړیکې د هند او امریکا په سیاسي بحثونو کې د پام وړ موضوع ګرځېدلې دي.
بلینکن له ۲۰۲۱ کال څخه تر ۲۰۲۵ کال پورې د ولسمشر جو بایډن په حکومت کې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر و. د نوموړي تازه څرګندونې د امریکا د پخوانۍ تګلارې په اړه د هغه شخصي ارزونه ده او د واشنګټن د اوسني حکومت رسمي دریځ نه څرګندوي.
بلینکن په خپلو خبرو کې د پاکستان د سیاسي نظام د بدلون لپاره د امریکا د مستقیمې مداخلې غوښتنه نه ده کړې، بلکې ویلي یې دي چې واشنګټن د ملکي او پوځي واک ترمنځ د انډول د ښه کېدو ملاتړ کولای شي، خو وروستۍ پرېکړه باید د پاکستان ولس وکړي.


شال نیوز