خوست (شال نیوز) : د افغانستان په خوست ولایت کې یو بزګر چې له تېرو څو کلونو راهیسې د کېلو کرکیله کوي، وايي چې د ده تجربو ښودلې چې د دغه ولایت په ځینو سیمو کې د کېلو بوټي ښه وده کولی شي او که سمه پالنه یې وشي، د مېوو ښه حاصلات هم ورکوي.

 

دغه بزګر وايي، کله چې یې د کېلو کرکیله پیل کړه، د بوټو شمېر یې کم و او حاصلات یې هم د پام وړ نه وو، خو د وخت په تېرېدو او د کرکیلې د تجربې په زیاتېدو سره یې د کېلو بوټي ډېر شوي او حاصلات یې هم د لومړیو کلونو په پرتله زیات شوي دي.

 

د نوموړي په وینا، د کېلو کرکیله د نورو مېوه لرونکو بوټو په څېر ځانګړې پاملرنې ته اړتیا لري. هغه وايي، په ځانګړي ډول نوي بوټي د ودې په لومړیو پړاوونو کې زیاتو اوبو ته اړتیا لري او که په وخت اوبه ورنه کړل شي، وده یې اغېزمنېدای شي.

 

دغه بزګر وايي، د اوبو ترڅنګ د ځمکې مناسب چمتووالی، د بوټو ساتنه او منظمه پالنه هم د ښه حاصل په ترلاسه کولو کې مهم رول لري. هغه د خپلې تجربې پر بنسټ باور لري چې د خوست په هغو سیمو کې چې کافي اوبه او مناسبه ځمکه موجوده وي، د کېلو کرکیله پراخېدای شي.

 

نوموړی وايي، که نور بزګران هم دې کرکیلې ته مخه کړي او د کرنې اړوند ادارې ورسره د تخنیکي لارښوونو او د بوټو د برابرولو په برخه کې مرسته وکړي، نو په راتلونکو کلونو کې به د کېلو تولید زیات شي.

 

د هغه په خبره، د کېلو د کرکیلې پراختیا کولی شي بزګرانو ته د آمدن یوه بله لاره برابره کړي او د هغو مېوو ترڅنګ چې له پخوا راهیسې په خوست کې کرل کېږي، د یوې بلې مېوې تولید هم زیات کړي.

 

کېله له هغو مېوو څخه ده چې د ودې لپاره تودې هوا، کافي اوبو او مناسبې ځمکې ته اړتیا لري. د دې بوټي وده د یخنۍ، د اوبو د کموالي او د ځمکې د وضعیت له امله اغېزمنېدای شي. له همدې امله په یوه سیمه کې د کېلو بریالۍ کرکیله په دې معنا نه ده چې د ولایت په ټولو سیمو کې به یې حاصلات یو شان وي.

 

د خوست دغه بزګر وايي، د ده تجربه ښيي چې که د کېلو بوټو ته مناسبه پاملرنه وشي، نو له دې کرکیلې څخه ښه حاصل ترلاسه کېدای شي. نوموړی هیله لري چې په راتلونکي کې به د کېلو کرکیله یوازې د څو بزګرانو تر تجربو محدوده پاتې نه شي، بلکې نور خلک به هم ورته مخه کړي.

 

هغه باور لري چې که د کېلو کرکیله پراخه شي، خوست به وکولی شي د خپلې اړتیا یوه برخه له کورنیو حاصلاتو پوره کړي او په اوږده موده کې د دې مېوې په تولید کې پر ځان د بسیا کېدو پر لور پرمختګ وکړي.

 

خو دا چې په خوست کې اوس څومره ځمکه د کېلو کرکیلې ته ځانګړې شوې، کلني حاصلات یې څومره دي او په کومو سیمو کې یې تجارتي تولید ممکن دی، په دې اړه کره رسمي شمېرې نه دي وړاندې شوې. همدارنګه، تر اوسه دا هم نه ده څرګنده چې د خوست د کرنې اړوند ادارو د کېلو د کرکیلې د پراختیا لپاره کوم ځانګړی پروګرام پیل کړی دی او که نه.

 

که څه هم د یوه بزګر بریالۍ تجربه د کېلو د کرکیلې د امکاناتو څرګندونه کوي، خو په پراخه کچه د دې مېوې د تولید لپاره د اوبو موجودیت، د هوا او ځمکې مناسبوالی، د تولید لګښتونه او بازار ته د حاصلاتو رسول هغه مهمې مسئلې دي چې لا زیاتې څېړنې ته اړتیا لري.

 

د خوست دغه بزګر بیا وايي، د تېرو څو کلونو تجربې ورته دا هیله پیدا کړې چې کېله هم د دغه ولایت د بزګرانو لپاره د آمدن یوه ګټوره سرچینه جوړېدای شي.