د پاړه چنار په تاریخ کې ځینې داسې ځایونه شته چې د وخت په تېرېدو یې پخوانۍ بڼه بدله شوې، خو خاطرې یې لا هم د مشرانو په ذهنونو کې ژوندۍ دي. په دغو ځایونو کې یو هم د «راډیو چمن» په نوم مشهور ځای دی، چې یو وخت د پاړه چنار خلک پکې د راډیو اورېدو، خبرونو معلومولو، مجلسونو او یو بل سره د لیدو لپاره راټولېدل.

د نن ورځې ځوان نسل ښايي د راډیو چمن له نوم او تاریخ سره ډېر بلد نه وي، خو د پاړه چنار د پخوانیو اوسېدونکو لپاره دا یوازې د راډیو اورېدو ځای نه و، بلکې د ښار د ټولنیز ژوند یوه مهمه برخه وه. شاوخوا پنځوس یا شپېته کاله وړاندې، چې نه موبایل ټیلیفونونه وو، نه انټرنېټ او نه هم ټیلیویژن دومره عام و، خلکو ته د هېواد او نړۍ د حالاتو معلومولو یوه مهمه وسیله راډیو وه.

په هغه وخت کې هر چا د راډیو اخستلو وس نه درلود. په ډېرو کورونو کې راډیو نه وه او خلک به د خبرونو او نورو خپرونو اورېدو لپاره هغو ځایونو ته تلل چې راډیو پکې موجوده وه. د پاړه چنار ټاؤن کمېټۍ هم د خلکو لپاره د یوې لویې راډیو انتظام کړی و. دغه راډیو به پر یوه لوی مېز اېښودل کېده او خلک به یې شاوخوا راټولېدل.

چا به خبرونه اورېدل، چا به د نړۍ په حالاتو خبرې کولې او ځینو به د راډیو موسیقي او نورې تفریحي خپرونې اورېدې. دغه ځای ورو ورو د خلکو د ناستې پاستې او مجلسونو په یوه مشهور مرکز بدل شو.

راډیو چمن چېرته و؟

د سیمې د مشرانو د معلوماتو له مخې، راډیو چمن د پاړه چنار ټاؤن کمېټۍ ته څېرمه په هغه سیمه کې و، چې اوس پکې د سول افیسر کلب، واپډا دفتر او د سپین غر پښتو ټولنې دفتر موجود دي. په هغه وخت کې به د ښار له بېلابېلو برخو خلک دغه ځای ته راتلل. ځینې به یوازې د خبرونو اورېدو ته ناست وو، خو نورو به له خپلو ملګرو سره مجلسونه کول.

له لرې پرتو سیمو پاړه چنار ته راغلي خلک به هم دلته تم کېدل او د خپلو سیمو حال احوال به یې یو بل ته وایه. د راډیو غږ به د خلکو د مجلس یوه برخه وه. کله به چې مهم خبر خپرېده، د ناستو خلکو پام به راډیو ته شو او تر خبر وروسته به یې په اړه خبرې کولې.

د ۸۵ کلن پروفېسر جمیل کاظمي خاطرې

د پاړه چنار شاوخوا ۸۵ کلن پروفېسر جمیل کاظمي د هغو کسانو له ډلې دی چې د راډیو چمن وختونه یې په خپلو سترګو لیدلي دي. نوموړی وايي، راډیو چمن د هغه وخت د خلکو په ورځني ژوند کې ځانګړی ځای درلود. د ده په وینا، خلک به یوازې د راډیو اورېدو لپاره نه راتلل، بلکې دا د ملګرو د لیدو، د ښار د حالاتو معلومولو او د ورځنیو مسئلو په اړه د خبرو کولو ځای هم و.

پروفېسر جمیل کاظمي وايي، دی به هم دغه ځای ته تلو او له نورو خلکو سره به یې راډیو اورېده. هغه ته اوس هم هغه ورځې یادې دي چې د راډیو شاوخوا به خلک راټول وو او هر چا به د خپلې خوښې خپرونې ته غوږ نیولی و.

د نوموړي په خبره، ځینو کسانو به په خپلو منځونو کې د ښار او سیمې پر مسئلو خبرې کولې، خو کله به چې مهم خبر یا د خلکو د خوښې خپرونه پیل شوه، ټولو به راډیو ته پام واړاوه. پروفېسر کاظمي وايي، په هغه وخت کې د خلکو ترمنځ د اړیکو ساتلو لپاره دا ډول ځایونه ډېر مهم وو.

خلکو به یو بل پېژندل، د یو بل له حاله به خبرېدل او د ښار د ورځني ژوند په اړه به یې معلومات شریکول. د ده په یادونو کې راډیو چمن د داسې وخت نښه ده چې خلک به د یوه راډیو سیټ شاوخوا راټولېدل او د خبرونو له اورېدو سره به یې خپل مجلسونه هم تود ساتل.

دا ځای ولې په راډیو چمن مشهور شو؟

د پاړه چنار د مشرانو د روایتونو له مخې، په دغه ځای کې به خلک په منظم ډول د راډیو اورېدو لپاره راټولېدل. د خلکو دغه راټولېدل دومره عام شول چې ورو ورو یې ځای د «راډیو چمن» په نوم مشهور کړ.

همدا نوم بیا د پاړه چنار د خلکو د ورځني ژوند او د ښار د پخوانیو ځایونو یوه برخه وګرځېد. که څه هم اوس هلته د پخوا په څېر د راډیو اورېدو مجلسونه نه کېږي، خو د راډیو چمن نوم لا هم د ځینو مشرانو په یادونو کې پاتې دی.

هغه وخت چې یو راډیو د ټول ښار مجلس و

د راډیو چمن کیسه یوازې د یوې راډیو یا یوه ځای کیسه نه ده، بلکې د هغه وخت د ټولنیز ژوند انځور هم وړاندې کوي. نن سبا خلک د موبایل ټیلیفون له لارې په څو ثانیو کې د نړۍ له حالاتو خبرېږي. خبرونه، ویډیوګانې او نور معلومات هر وخت د لاسرسي وړ دي.

خو د راډیو چمن په وخت کې حالات بل ډول وو. د یوې مهمې پېښې د خبر اورېدو لپاره به خلک له خپلو کورونو راووتل، په یوه ځای کې به سره کښېناستل او د راډیو خپرونو ته به یې غوږ نیوه. د خبرونو له اورېدو وروسته به مجلسونه پیل شول. هر چا به خپل نظر څرګنداوه او د سیمې د حالاتو په اړه به یې له نورو سره خبرې کولې.

په دې ډول راډیو یوازې د معلوماتو وسیله نه وه، بلکې د خلکو ترمنځ یې د اړیکو په ساتلو کې هم برخه لرله. د راډیو چمن په څېر ځایونو کې به د بېلابېلو عمرونو او سیمو خلک سره مخامخ کېدل. ځوانانو به د مشرانو خبرې اورېدې او مشرانو به د ښار او سیمې د پخوانیو حالاتو کیسې کولې. دا هغه وخت و چې د خلکو ترمنځ د خبرو او معلوماتو د شریکولو لپاره مخامخ مجلسونو ځانګړی اهمیت درلود.

د پاړه چنار د تاریخ ورکېدونکې نښې

د وخت په تېرېدو د پاړه چنار د ډېرو پخوانیو ځایونو بڼه بدله شوې ده. په ځینو ځایونو کې نوي دفترونه او ودانۍ جوړې شوې او ځینې پخوانۍ ناستې پاستې نورې نه کېږي. راډیو چمن هم له دغو ځایونو څخه دی. 

هغه ځای چې یو وخت به پکې خلک د راډیو شاوخوا راټولېدل، اوس د بېلابېلو دفترونو او ادارو لپاره کارول کېږي. خو د پروفېسر جمیل کاظمي په څېر د مشرانو خاطرې لا هم د دغه ځای د پخواني ژوند په اړه معلومات راکوي. د دې خاطرو اهمیت په دې کې دی چې د پاړه چنار د ټولنیز تاریخ هغه اړخونه راژوندي کوي چې ښايي په رسمي اسنادو او کتابونو کې ډېر نه وي ثبت شوي.

د ښار د تاریخ د خوندي کولو لپاره یوازې د پخوانیو ودانیو او مشهورو شخصیتونو معلومات بسنه نه کوي، بلکې د هغو ځایونو کیسې هم مهمې دي چې عامو خلکو پکې خپل ورځنی ژوند تېر کړی دی. راډیو چمن د همداسې یوه ځای بېلګه ده.

د مشرانو خاطرې باید خوندي شي

د پاړه چنار د پخواني ژوند په اړه لا هم ډېر معلومات د مشرانو په یادونو کې پاتې دي. د راډیو چمن په څېر د تاریخي ځایونو په اړه د دغو کسانو خبرې ثبتول، د پخوانیو تصویرونو راټولول او د ځایونو د تاریخ معلومول کولای شي راتلونکو نسلونو ته د خپل ښار د تېر وخت یو روښانه انځور وړاندې کړي.

په ځانګړي ډول د هغو کسانو خاطرې چې پخپله یې د راډیو چمن مجلسونه لیدلي، د دغه ځای د تاریخ د راټولولو لپاره ارزښت لري. د پروفېسر جمیل کاظمي یادونه ښيي چې د یوې راډیو شاوخوا د خلکو راټولېدل د هغه وخت د پاړه چنار د ټولنیز ژوند یوه برخه وه.

هغه راډیو چې یو وخت به یې شاوخوا خلک د خبرونو اورېدو ته ناست وو، اوس هلته نه ښکاري. د پخوا په څېر مجلسونه هم نه شته. خو د هغو خلکو په ذهنونو کې چې دغه وخت یې لیدلی، د راډیو چمن خاطرې لا هم ژوندۍ دي.

د پاړه چنار د نوي نسل لپاره ښايي راډیو چمن یوازې یو پخوانی نوم وي، خو د ښار د مشرانو لپاره دا د هغو ورځو یاد دی چې خلک به د یوه راډیو سیټ شاوخوا سره راټولېدل، خبرونه به یې اورېدل، مجلسونه به یې کول او د یو بل له حاله به خبرېدل.

راډیو چمن اوس د پخوا په بڼه نه شته، خو کیسه یې لا هم د پاړه چنار د خلکو په خاطرو کې ژوندۍ ده.