پېښور: د پاکستان وفاقي حکومت په خېبر پښتونخوا کي بېړنی حالت او د ګورنر واکمني نافذه کړې او د تحریک انصاف په مشرۍ صوبايي حکومت یې ختم کړی دی. پوځ ته د ملکي انتظامیې د مرستې لپاره د ځای پر ځای کېدو اجازه ورکړل شوې او د صوبې د پخواني اعلی وزیر سهیل افریدي او د تحریک انصاف د نورو مشرانو د نیولو راپورونه هم خپاره شوي دي.

 

ولسمشر اصف علي زرداري د وزیراعظم شهباز شریف په سپارښتنه د اکتوبر پر ۱۱مه د بېړني حالت او د ګورنر د واکمنۍ منظوري ورکړې ده.

 

وفاقي حکومت وايي، په صوبه کي د وسله والو بریدونو زیاتوالی او د امنیتي ادارو ترمنځ د همکارۍ ستونزې د دې پرېکړې مهم سببونه دي. خو تحریک انصاف دا تورونه رد کړي او وايي، وفاقي حکومت د امنیت په پلمه د صوبې منتخب حکومت له واکه لرې کړی دی.

 

دا پرېکړه په داسې وخت کي شوې چې تحریک انصاف د خپل بندي مشر عمران خان د خوشې کولو لپاره د اسلام‌اباد پر لور د احتجاجي لاریون تیاری نیولی و.

 

د وفاقي قانون وزیر اعظم نذیر تارړ ویلي چې د صوبايي حکومت له ختمېدو وروسته د صوبې انتظامي چارې ګورنر فیصل کریم کونډي ته سپارل شوې دي.

 

د ګورنر د مرستې لپاره یوولس کسیزه مشورتي شورا هم جوړه شوې او د ۱۲ ضلعو لپاره جلا انتظامي دفتر اعلان شوی دی.

 

د وفاقي حکومت په وینا، دغه انتظام به په لومړي سر کي شپږ میاشتې دوام وکړي.

 

 

د سهیل افریدي او جنید اکبر د نیولو راپورونه

 

 

د بېړني حالت له اعلان وروسته د تحریک انصاف مشرانو ویلي چې د خېبر پښتونخوا پخوانی اعلی وزیر سهیل افریدي او د ګوند صوبايي مشر جنید اکبر نیول شوي دي.

 

د صوبايي حکومت پخواني اطلاعاتو وزیر شفيع جان د سهیل افریدي د نیولو خبر ورکړی او د تحریک انصاف له کارکنانو یې غوښتي چې د احتجاج لپاره پېښور ته ورشي.

 

فایننشل ټایمز هم د دواړو مشرانو د نیولو راپور ورکړی، خو رویټرز د سهیل افریدي د یوه نږدې همکار له قوله ویلي چې د هغه پر تګ راتګ محدودیتونه لګېدلي دي.

 

تر دې مهاله د دواړو مشرانو د ساتلو دقیق ځایونه او د هغوی د نیولو قانوني اسناد په خپلواکه توګه نه دي تایید شوي.

 

د پخوانۍ صوبايي کابینې د ټولو غړو د نیولو راپورونه هم نه دي تایید شوي. د هغوی حکومتي واکونه ختم شوي، خو دا نه ده څرګنده چې کوم غړي نیول شوي او پر کومو یوازې د تګ راتګ بندیزونه لګېدلي دي.

 

 

د ۱۲ ضلعو انتظام وفاق ته سپارل شوی

 

 

د وفاقي حکومت د پرېکړې له مخې، د خېبر پښتونخوا د ۱۲ ضلعو د انتظام لپاره د ګورنر او چیف سېکرټري تر څارنې لاندې جلا دفتر جوړ شوی دی.

 

په دغو ضلعو کي ډېره اسماعیل خان، ټانک، لکي مروت، بنو، باجوړ، مومند، خیبر، کرمه، اورکزي، شمالي وزیرستان او د سویلي وزیرستان برنۍ او کوزنۍ ضلعې شاملې بلل شوې دي.

 

د قانون وزیر اعظم نذیر تارړ د دغه دفتر د جوړېدو تصدیق کړی دی، خو د ضلعي انتظامیې، پولیسو او نورو سرکاري ادارو د واکونو بشپړ تفصیل لا نه دی څرګند شوی.

 

 

په پېښور کي بندې لارې او سخت امنیتي انتظامات

 

 

د بېړني حالت له اعلان وروسته په پېښور کي د مهمو سرکاري ودانیو شاوخوا امنیت سخت شوی او ځینې لارې د کانټینرونو په اېښودلو بندې شوې دي.

 

د ګورنر هاوس او نورو مهمو سرکاري دفترونو شاوخوا پولیس ځای پر ځای شوي دي. د اکتوبر د ۱۱مې په انځورونو کي د پېښور د ریډ زون پر لور لارې د کانټینرونو په وسیله بندې لیدل کېږي.

 

د ښار د ټولو بندو لارو بشپړ نوملړ او د بیا خلاصېدو وختونه نه دي تایید شوي.

 

 

پوځ ته د ملکي انتظامیې د مرستې اجازه

 

 

د وفاقي کورنیو چارو وزارت په خېبر پښتونخوا کي د پوځ د ځای پر ځای کېدو اجازه ورکړې ده.

 

د وزارت د حکم له مخې، پوځ به د خلکو د ژوند او شتمنیو، سرکاري ودانیو او نورو مهمو ځایونو په ساتنه کي له ملکي انتظامیې سره مرسته کوي.

 

د پوځ د عسکرو شمېر او د هغوی د ځای پر ځای کېدو سیمې به د اړتیا له مخې ټاکل کېږي.

 

د پوځ د ځای پر ځای کېدو اجازه ورکړل شوې، خو دا نه ده څرګنده چې تر دې مهاله په کومو سیمو کي څومره نور عسکر ځای پر ځای شوي دي.

 

 

د انټرنېټ او موبایل خدمتونو په اړه اندېښنې

 

 

د بېړني حالت له اعلان وروسته په ځینو سیمو کي د انټرنېټ او مخابراتي خدمتونو د محدودېدو راپورونه هم خپاره شوي دي.

 

خو د مخابراتي ادارو له خوا د هغو ضلعو بشپړ نوملړ نه دی تایید شوی چې خدمتونه پکي بند یا محدود شوي دي.

 

دا هم نه ده څرګنده چې دغه محدودیتونه به څومره دوام وکړي.

 

 

د ګورنر لومړۍ غونډه او د سیاسي ګوندونو غبرګون

 

 

ګورنر فیصل کریم کونډي د یوولس کسیزې مشورتي شورا په لومړۍ غونډه کي ویلي چې د نوي انتظام لومړیتوب به د امنیت ټینګښت او خلکو ته د روغتیا، تعلیم او روزګار د اسانتیاوو برابرول وي.

 

هغه ویلي چې د بېړني حالت اقدامات د کوم ځانګړي ګوند پر ضد نه دي او د وسله والو د بریدونو د مخنیوي لپاره شوي دي.

 

خو د تحریک انصاف مشر بېرسټر ګوهر دغه پرېکړه غیر جمهوري بللې او ویلي یې دي چې د صوبې د واکونو په کمولو امن نه شي ټینګېدای.

 

تحریک انصاف وايي چې وفاقي حکومت د امنیتي ستونزو په پلمه د صوبې منتخب حکومت ختم کړی دی.

 

بلخوا وفاقي حکومت تور پورې کوي چې د تحریک انصاف صوبايي حکومت د وسله والو پر ضد لازم اقدامات نه دي کړي.

 

د تحریک انصاف مشران دا تور ردوي او وايي چې وفاقي حکومت صوبې ته د امنیت لپاره اړینې پیسې او وسایل نه دي ورکړي.

 

 

د بېړني حالت قانوني حیثیت

 

 

د پاکستان د اساسي قانون ۲۳۲مه ماده د بېړني حالت او ۲۳۴مه ماده د ګورنر د واکمنۍ په اړه ده.

 

د دغو مادو له مخې، وفاقي حکومت د ځانګړو حالاتو پر مهال د صوبايي حکومت ځینې واکونه په خپل لاس کي اخیستلای شي.

 

خو د صوبايي حکومت ختمېدل او د صوبايي اسمبلۍ ختمېدل یو شی نه دي. د ګورنر د واکمنۍ پر مهال د اسمبلۍ قانون جوړوونکي واکونه پارلمان ته سپارل کېدای شي، خو دا په خپله د اسمبلۍ د ختمېدو معنا نه لري.

 

د ډان د قانوني څېړنې له مخې، د ګورنر واکمني په ټاکلو شرطونو تر شپږو میاشتو دوام کولای شي.

 

د خېبر پښتونخوا د منتخب حکومت له ختمېدو وروسته د صوبې انتظامي واکونه ګورنر ته سپارل شوي دي، خو د دې پرېکړې پر ضد د تحریک انصاف مخالفت دوام لري.

 

د سهیل افریدي او جنید اکبر د نیولو قانوني حیثیت، د ۱۲ ضلعو د نوي انتظام بشپړ واکونه او د پېښور د بندو لارو وضعیت لا نور وضاحت غواړي.

 

د وفاقي حکومت او تحریک انصاف ترمنځ د اختلاف تر څنګ، په صوبه کي د امنیتي اقداماتو او د خلکو پر ورځني ژوند د بېړني حالت اغېزې هم مهمې پوښتنې دي.

 

د خپرولو یادونه: د بېړني حالت، د ګورنر واکمنۍ، د مشورتي شورا او د پوځ د ځای پر ځای کېدو حکم د اکتوبر د ۱۱مې له سرچینو تایید شوي دي. د نیونو، د مخابراتي خدمتونو او د ۱۲ ضلعو د اداري واکونو ځینې جزئیات لا خپلواک تصدیق غواړي.

 

 

د بېړني حالت قانوني حیثیت

 

 

د پاکستان د اساسي قانون ۲۳۲مه ماده د بېړني حالت او ۲۳۴مه ماده د ګورنر د واکمنۍ په اړه ده.

 

د دغو مادو له مخې، وفاقي حکومت د ځانګړو حالاتو پر مهال د صوبايي حکومت ځینې واکونه په خپل لاس کي اخیستلای شي.

 

خو د صوبايي حکومت ختمېدل او د صوبايي اسمبلۍ ختمېدل یو شی نه دي. د ګورنر د واکمنۍ پر مهال د اسمبلۍ قانون جوړوونکي واکونه پارلمان ته سپارل کېدای شي، خو دا په خپله د اسمبلۍ د ختمېدو معنا نه لري.

 

د ډان د قانوني څېړنې له مخې، د ګورنر واکمني په ټاکلو شرطونو تر شپږو میاشتو دوام کولای شي.

 

د خېبر پښتونخوا د منتخب حکومت له ختمېدو وروسته د صوبې انتظامي واکونه ګورنر ته سپارل شوي دي، خو د دې پرېکړې پر ضد د تحریک انصاف مخالفت دوام لري.

 

د سهیل افریدي او جنید اکبر د نیولو قانوني حیثیت، د ۱۲ ضلعو د نوي انتظام بشپړ واکونه او د پېښور د بندو لارو وضعیت لا نور وضاحت غواړي.

 

د وفاقي حکومت او تحریک انصاف ترمنځ د اختلاف تر څنګ، په صوبه کي د امنیتي اقداماتو او د خلکو پر ورځني ژوند د بېړني حالت اغېزې هم مهمې پوښتنې دي.