لندن (شال نیوز) : برېتانوۍ مجلې اکانومسټ په خپل تازه راپور کي لیکلي چې د پاکستان پوځي مشرتابه د هېواد د موجوده څلورو صوبو په کوچنیو صوبو د وېشلو پر وړاندیز غور کوي. د مجلې په تحلیل کي دغه اقدام د پاکستان د لویو سیاسي ګوندونو د طاقت د کمولو او پر سیاسي نظام د پوځ د نفوذ د زیاتولو له هڅو سره تړاو لرلای شي.

د اکانومسټ په وینا، د پوځ مشر فیلډ مارشل عاصم منیر د پاکستان د موجوده انتظامي نظام د بدلولو ملاتړ کوي. په دې بحثونو کي د پنجاب، سند، خېبر پښتونخوا او بلوچستان پر ځای د ۱۲ تر ۱۵ صوبو جوړولو وړاندیز مطرح شوی دی.

مجله لیکي چې د پاکستان لویې صوبې له اوږدې مودې راهیسې د مهمو سیاسي ګوندونو د طاقت مرکزونه پاتې شوي دي. په پنجاب کي مسلم لیګ نون، په سند کي پیپلز پارټۍ او په خېبر پښتونخوا کي تحریک انصاف مضبوط سیاسي نفوذ لري.

د اکانومسټ د تحلیل له مخې، د دغو صوبو وېشل کولای شي د سیاسي ګوندونو موجوده طاقت کم کړي او په اسلام اباد کي د مرکزي ادارو نفوذ زیات کړي. مجله وايي، د نویو صوبو د جوړولو پلویان استدلال کوي چې د پاکستان موجوده صوبې د نفوسو او پراخوالي له پلوه دومره لویې دي چې صوبايي حکومتونه د خلکو ورځنۍ ستونزې په اغېزمنه توګه نه شي حل کولای.

خو اکانومسټ پوښتنه راپورته کوي چې ایا د صوبو د وېش اصلي مقصد د حکومتي چارو ښه کول دي، که د هغو سیاسي مرکزونو کمزوري کول چې د پوځ د واک پر وړاندې خپل نفوذ ساتي؟

د مجلې په تحلیل کي د خېبر پښتونخوا مسئله ځانګړی اهمیت لري، ځکه چې دغه صوبه د عمران خان د تحریک انصاف تر واک لاندې ده. عمران خان په زندان کي دی او ګوند یې له وفاقي حکومت او پوځي مشرتابه سره په سخت سیاسي اختلاف کي دی.

اکانومسټ د پاکستان سیاسي تاریخ ته په اشارې سره لیکي چې پوځ په بېلابېلو دورو کي د هېواد پر سیاست پراخ نفوذ لرلی دی. د مجلې په تحلیل کي د صوبو احتمالي وېش هم د همدې سیاسي اړیکو په رڼا کي کتل کېږي.

د راپور له مخې، د صوبو د وېش بحث یوازې د نقشې او انتظامي حدودو د بدلولو مسئله نه ده، بلکې له دې سره دا پوښتنه هم تړلې ده چې په پاکستان کي به سیاسي او مالي واک د صوبو له منتخب حکومتونو سره پاتې کېږي او که به مرکز ته نور هم نږدې شي.

مجله په دې بحث کي د سند صوبې اهمیت ته هم اشاره کوي، چې پیپلز پارټۍ پکي له اوږدې مودې راهیسې مضبوط سیاسي حیثیت لري. د سند احتمالي وېش کولای شي د دغه ګوند پر موجوده سیاسي نفوذ اغېز وکړي.

اکانومسټ د پاکستان د موجوده سیاسي حالاتو په رڼا کي دا اندېښنه څرګندوي چې د نویو صوبو جوړول ښايي د واک د وېش پر ځای د مرکزي واک د مضبوطولو وسیله وګرځي. خو د مجلې له راپور څخه دا نه ثابتېږي چې د سیاسي مخالفینو کمزوري کول د پوځ په کوم رسمي سند کي د صوبو د وېش د مقصد په توګه ټاکل شوي دي.

د اکانومسټ د راپور اساسي بحث دا دی چې د پاکستان د انتظامي نقشې بدلول به یوازې د حکومتدارۍ اصلاح وي، که به ورسره د هېواد د سیاسي طاقت موجوده توازن هم بدل شي.