کوټه (شال نیوز) : د سپتمبر ۲۳مه د پښتون کلتور ورځ ده. سږ کال د دې ورځې په مناسبت د لمانځنې لړۍ له نیوزیلنډه پېل شوې او په پاکستان کې په کوټه، کراچۍ او د بلوچستان په یو شمېر نورو سیمو کې کلتوري او علمي پروګرامونه جوړ شوي او یا د ورځې په اوږدو کې جوړېږي.

د بلوچستان د کلتور محکمې ویلي دي، چې د چهارشنبې، سپتمبر ۲۳مې، په مناسبت یې په کوټه او د صوبې په یو شمېر نورو سیمو کې پروګرامونه ترتیب کړي دي. په کوټه کې مرکزي پروګرام په نوري ناصر خان کلچرل کمپلېکس کې دی. د کلتور محکمې په وینا، په نورو سیمو کې هم د پښتنو د کلتور، ژبې او دودونو په اړه غونډې او پروګرامونه کېږي.

په ژوب کې په کلچر هال، کلا سیف الله کې په ډسټرکټ کونسل هال، خانوزۍ کې په تور دامن، لورالايي کې په پښتون ادبي مجلس هال او موسی خېل کې هم د ورځې په مناسبت پروګرامونه ترتیب شوي دي. په کوټه کې د بلوچستان پوهنتون لپاره هم د پښتون کلتور په اړه علمي غونډه اعلان شوې ده.

د بلوچستان اعلا وزیر میر سرفراز بګټي د ورځې په مناسبت پښتنو ته مبارکي ورکړې ده. هغه ویلي، پښتون کلتور د بلوچستان د کلتوري پېژندنې یوه مهمه برخه ده او مېلمه پالنه، زغم، ورورولي او یو بل ته درناوی یې له مهمو دودونو څخه دي. نوموړي ویلي، د کلتوري میراث ساتل نوی نسل له خپلې ژبې، تاریخ، ارزښتونو او پېژندنې سره نښلوي.

د نیشنل پارټۍ مشر او په بلوچستان اسمبلۍ کې مرستیال پارلماني مشر میر رحمت صالح بلوچ هم د پښتون کلتور ورځې په مناسبت په یو بیان کې ویلي دي چې پښتو ژبه، ادب، هنر او دودونه د بلوچستان د ګډ کلتوري میراث برخه ده.

په کراچۍ کې هم د سپټمبر ۲۳مې د پښتون کلتور ورځې لپاره پروګرام اعلان شوی دی. د سند اسمبلۍ غړي اعجاز سواتي د سپتمبر پر ۱۸مه د اسمبلۍ په غونډه کې د پښتون کلتور ورځې یادونه کړې او ویلي یې وو چې د سپتمبر ۲۳مې لپاره پروګرام ترتیب شوی دی. هغه د سند اسمبلۍ نورو غړو ته هم د ګډون بلنه ورکړې وه.

خو تر دې راپور پورې په کراچۍ کې د نننیو مراسمو بشپړ جزییات او تازه عکسونه لا په باوري رسنیو کې نه دي خپاره شوي.

له پاکستانه زرګونه کیلومتره لرې په نیوزیلنډ کې بیا پښتنو د همدې ورځې په مناسبت خپل پروګرام درې ورځې مخکې کړی دی. د اکلنډ پښتون کلتور ورځ د سپتمبر پر ۲۰مه د فیکلینګ کنونشن سنټر کې ترتیب شوې وه. د پروګرام وخت د ماښام له اوو تر یوولس نیمو بجو ټاکل شوی و.

تنظیموونکو د نیوزیلنډ مېشتو پښتنو کورنیو ته بلنه ورکړې وه چې دودیزې پښتنې جامې واغوندي او له خپلو کورنیو او ملګرو سره په پروګرام کي ګډون وکړي. په اعلان کې په ځانګړي ډول د پېښور، سوات، خیبر، وزیرستان، بلوچستان او افغانستان د پښتنو یادونه شوې وه او ویل شوي وو چې موخه یې د کډوالو پښتنو ترمنځ د خپلې ژبې، دودونو او کلتوري پېژندنې اړیکه ژوندۍ ساتل دي.

دا پروګرام د «ټري اف هیومینټي فار ال» ادارې او مون لایټ انټرټېنمنټس نیوزیلنډ له خوا ترتیب شوی و.

پښتون کلتور ورځ هر کال د سپتمبر پر ۲۳مه لمانځل کېږي. په دې ورځ په بېلابېلو سیمو کې پښتانه خپلې دودیزې جامې اغوندي، پګړۍ تړي او د پښتو موسیقۍ، اتڼ، شعر، لاسي صنایعو او دودیزو خوړو له لارې خپل کلتور نندارې ته وړاندې کوي.

په کوټه کې د دې ورځې د لمانځلو پخوانیو مراسمو کې د پښتنو دودیزې جامې، د ښځو ګنډل شوي کالي، ګاڼې، کورني زاړه وسایل او نور کلتوري توکي هم نندارې ته وړاندې شوي دي. خو د دغو پخوانیو مراسمو جزییات باید د سږ کال د پروګرامونو برخه ونه بلل شي، ځکه د ۲۰۲۶م کال د ټولو مراسمو عملي جزییات لا د ورځې په اوږدو کې مخې ته راځي.

د سپتمبر ۲۳مې لمانځنه یوازې د یوې ورځې د مېلې په توګه نه لیدل کېږي. د دې ورځې د جوړوونکو او کلتوري فعالانو په وینا، موخه یې دا ده چې پښتو ژبه، موسیقي، ادب، جامې او نور دودونه وساتل شي او نوی نسل له خپل کلتوري میراث سره بلد پاتې شي.

سږ کال د ورځې لمانځنه له اکلنډه تر کراچۍ او کوټې پورې د پښتنو د هغو ټولنو ترمنځ کېږي چې له یو بل څخه په زرګونو کیلومتره لرې ژوند کوي، خو ژبه، دودونه او ګډ کلتوري میراث یې سره نښلوي. په بلوچستان کې به د ورځې په اوږدو کې د کوټې ترڅنګ د ژوب، کلا سیف الله، خانوزۍ، لورالايي، موسی خېل او نورو سیمو د مراسمو نور جزییات هم روښانه شي.