شال نیوز
کوټه (شال نیوز) : د بلوچستان حکومت د صوبې په انتظامي نقشه کې پراخ بدلونونه کړي دي. کوټه په دوو ضلعو وېشل شوې، وډ نوې ضلعه شوې، کلات ډویژن ختم شوی او د یو شمېر ضلعو، تحصیلونو او سبډویژنونو پخوانی انتظامي تړاو بدل شوی دی.
د بلوچستان د عوایدو ادارې د ۲۰۲۶م کال د جولایۍ اتمې د نوټیفیکیشن له مخې، له دې بدلونونو وروسته په بلوچستان کې د ډویژنونو شمېر ۱۱ او د ضلعو شمېر ۴۱ ته رسېدلی دی.
بدلونونه یوازې د ضلعو او ډویژنونو تر کچې محدود نه دي. په ژوب، شېراني، خضدار، ګوادر، واشک، چاغي، کوهلو، بارخان، جعفراباد او صحبت پور کې هم نوي سب ډویژنونه او تحصیلونه جوړ شوي یا د پخوانیو واحدونو حیثیت بدل شوی دی.
کوټه په دوو ضلعو ووېشل شوه
د نوې انتظامي نقشې یو مهم بدلون د بلوچستان د مرکز کوټې وېشل دي. پخوانۍ کوټه ضلعه اوس په ختیځه کوټه او لوېدیځه کوټه وېشل شوې ده. د دواړو ضلعو ترمنځ د رېل پټلۍ د پولې په توګه ټاکل شوې ده.
ختیځه کوټه د صدر، سټي او سریاب سبډویژنونه لري. لوېدیځه کوټه بیا کچلاک او نوي جوړ شوي بریوري او پنجپايي سب ډویژنونه رانغاړي. بریوري ته د تحصیل حیثیت هم ورکړل شوی دی.
مستونګ له پخواني کلات ډویژن څخه جلا او کوټې ډویژن ته شامل شوی دی. په دې توګه د کوټې ډویژن اوس ختیځه کوټه، لوېدیځه کوټه او مستونګ لري.
کلات ډویژن ختم شو
د بلوچستان په پخوانۍ انتظامي نقشه کې کلات یو جلا ډویژن و، خو په نوې نقشه کې دا ډویژن ختم شوی دی. پر ځای یې خضدار او لسبېله دوه جلا ډویژنونه جوړ شوي دي.
خضدار ډویژن اوس څلور ضلعې لري، خضدار، کلات، سوراب او وډ. لسبېله ډویژن بیا له لسبېله، حب او اواران ضلعو جوړ شوی دی. د کلات او اواران ضلعو جغرافیايي حدود نه دي بدل شوي. وډ نوې ضلعه شوه
وډ له خضدار څخه جلا او نوې ضلعه شوې ده.
د نوې وډ ضلعې په حدودو کې وډ، اورناچ او نال سبډویژنونه شامل دي. د دې بدلون له امله د خضدار د پخوانۍ ضلعې حدود هم بدل شوي دي.
شهید سکندراباد بېرته سوراب شو
حکومت د شهید سکندراباد ضلعې نوم هم بدل کړی او پخوانی نوم سوراب یې بېرته ورته ټاکلی دی. زهري سب ډویژن او زهري تحصیل له خضدار څخه جلا او سوراب ضلعې ته شامل شوي دي.
په خضدار کې بیا باغبانه او موله نوي سب ډویژنونه جوړ شوي، زیدي ته د تحصیل حیثیت ورکړل شوی او کرخ له سب تحصیل څخه تحصیل ته لوړ شوی دی. د سرونا سب تحصیل ختم شوی دی. د دې سیمې شاه نوراني او کلغلو یونین کونسلونه د لسبېله د کنراج سب ډویژن برخه ګرځول شوي دي.
مستونګ له کلات څخه کوټې ته ولاړ
مستونګ پخوا د کلات ډویژن برخه وه، خو د نوې نقشې له مخې د کوټې ډویژن ته انتقال شوی دی. د دې پرېکړې مخالفت هم شوی دی. د سرواڼ سیمې یو شمېر قبایلي او سیاسي مشرانو ویلي چې مستونګ له کلات سره تاریخي او جغرافیايي اړیکې لري او له کلات څخه یې جلا کول نه مني.
پخواني سیاستوال نوابزاده حاجي لشکري ریساني هم د دې بدلون مخالفت کړی دی. دا اعتراضونه د سیمه ییزو مشرانو دریځ دی، په داسې حال کې چې د مستونګ انتقال د صوبايي حکومت د نوې انتظامي نقشې برخه ده.
زیارت او هرنايي لورالايي ته انتقال شول
په شمالي بلوچستان کې هم د ضلعو انتظامي تړاو بدل شوی دی. زیارت او هرنايي له سیوي ډویژن څخه جلا او لورالايي ډویژن ته شامل شوي دي. په مقابل کې کچي له نصیراباد ډویژن څخه جلا او سیوي ډویژن ته انتقال شوې ده. په دې توګه د لورالايي، سیوي او نصیراباد ډویژنونو پخواني حدود بدل شوي دي.
ژوب او شېراني کې نوي واحدونه
په ژوب ضلعه کې مرغه کبزۍ ته د نوي سب ډویژن حیثیت ورکړل شوی دی. په شېراني ضلعه کې بیا مني خواه نوی سب ډویژن جوړ شوی دی. د ضلعو حیثیت نه دی بدل شوی، خو د دواړو ضلعو دننه انتظامي جوړښت پراخ شوی دی.
بارشور او توبه کاکړي
په بارشور کې هم بدلونونه شوي دي. توبه کاکړي نوی سب ډویژن او تحصیل جوړ شوی او بارشور له سب تحصیل څخه تحصیل ته لوړ شوی دی. د جولایۍ اتمې د انتظامي بدلونونو په تفصیلي راپور کې بارشور د نوې ضلعې په توګه نه، بلکې تحصیل ته د لوړ شوي واحد په توګه یاد شوی دی. د پښین، قلعه عبدالله او چمن د ضلعو حدود نه دي بدل شوي.
ګوادر کې اورماړه او جیواني
د بلوچستان په ساحلي سیمو کې هم نوي انتظامي واحدونه جوړ شوي دي. په ګوادر ضلعه کې اورماړه او جیواني ته د جلا سب ډویژنونو حیثیت ورکړل شوی دی. له دې سره حکومت د مکران د نوم په انګلیسي املا کې هم بدلون کړی دی. په رسمي اسنادو کې به اوس «مکران» د «مکوران» په بڼه لیکل کېږي.
سیبي اوس سیوي لیکل کېږي
حکومت د سیبي ښار او سیبي ډویژن انګلیسي املا هم بدله کړې او اوس یې «سیوي» ټاکلې ده. له دې سره د دې ډویژن انتظامي جوړښت هم بدل شوی دی. کچي له نصیراباد څخه سیوي ته ورغلې، خو زیارت او هرنايي له سیوي څخه جلا او لورالايي ته انتقال شوي دي.
ډېره بګټي کې هم نومونه بدل شول
د ډېره بګټي د دوو ضلعو نومونه هم بدل شوي دي. بره ډېره بګټي اوس شمالي ډېره بګټي او کوزه ډېره بګټي اوس سویلي ډېره بګټي نومول شوې ده. دا د حدودو پر ځای د ضلعو د نومونو بدلون دی.
چاغي او واشک
په رخشان ډویژن کې هم د ضلعو دننه بدلونونه شوي دي. په چاغي کې د چاغي تحصیل سب ډویژن ته لوړ شوی دی. په واشک کې بیا ناګ نوی سب ډویژن جوړ شوی دی.
کوهلو او بارخان
په کوهلو کې هم نوي انتظامي واحدونه جوړ شوي دي. زرکوانه نوی سب ډویژن شوی او جندران او هوسړي هم د نوې انتظامي وېش برخه ګرځېدلي دي. په بارخان کې رارا شام نوی سب ډویژن جوړ شوی دی.
جعفراباد او صحبت پور
د نصیراباد ډویژن په ضلعو کې هم بدلونونه شوي دي. په جعفراباد کې خانپور نوی تحصیل جوړ شوی دی. په صحبت پور کې بیا جیا خان ته د سب ډویژن او تحصیل حیثیت ورکړل شوی دی. کچي، چې پخوا د نصیراباد ډویژن برخه وه، له دې ډویژن څخه جلا او سیوي ته انتقال شوې ده.
ولې دا بدلونونه مهم دي؟
د یوې ضلعې یا ډویژن بدلول یوازې پر نقشه د کرښې بدلول نه دي. ضلعه د صوبايي انتظامیې مهمه کچه ده او ډپټي کمشنر، د عوایدو اداره او ګڼ نور حکومتي دفترونه په همدې کچه کار کوي. سب ډویژن او تحصیل بیا د خلکو د ځمکو، عوایدو او ګڼو ورځنیو سرکاري چارو لپاره مهم دي.
له همدې امله د یوې سیمې له یوې ضلعې یا ډویژن څخه بل ته انتقال د خلکو پر دې چارو اغېز کولی شي چې د ځمکې ریکارډ، عوایدو، ډومیسایل او نورو حکومتي کارونو لپاره کوم مرکز ته ورځي.
خو د نوې ضلعې یا سب ډویژن اعلان په خپله دا معنا نه لري چې ټول دفترونه او خدمات سمدستي فعال شوي دي. د دې لپاره د دفترونو، کارکوونکو، بودیجې او نورو انتظامي ترتیباتو اړتیا وي.
د ځمکو ریکارډ لپاره هم مهم بدلون
د بلوچستان د ځمکو د ریکارډ ډیجیټل کولو کار له دې وړاندې د ضلعو پر بنسټ روان و. د بلوچستان د عوایدو ادارې د ځمکو د ریکارډ د کمپیوټري کولو په پروګرام کې کوټه، ګوادر، جعفراباد، پښین، حب، خضدار، لسبېله، سیوي، صحبت پور، لورالايي، مستونګ او خاران په بېلابېلو پړاوونو کې شامل کړي وو.
د نوو ضلعو او بدل شویو حدودو له امله به د ځمکو د ریکارډ او د عوایدو د ادارې لپاره هم د نوو انتظامي حدودو له مخې د ریکارډونو تنظیم مهم وي.
د نقشې بدلون او د خلکو ژوند
بلوچستان د پاکستان د مساحت له مخې تر ټولو لویه صوبه ده او په ګڼو سیمو کې د یوې ضلعې له لرې پرتو سیمو څخه ضلعي مرکز ته رسېدل ساعتونه وخت نیسي. د حکومت دریځ دا دی چې د کوچنیو انتظامي واحدونو جوړول خلکو ته حکومتي خدمات نږدې کولی شي.
خو دا چې نوې انتظامي نقشه به په عملي توګه د خلکو ستونزې څومره کمې کړي، تر ډېره به په دې پورې تړلې وي چې په نوو ضلعو، سب ډویژنونو او تحصیلونو کې دفترونه، کارکوونکي، بودیجه او خدمات څومره زر برابرېږي.
د جولایۍ اتمې د نوټیفیکیشن له مخې، د بلوچستان انتظامي نقشه اوس ۱۱ ډویژنونه او ۴۱ ضلعې لري. دا د بلوچستان د انتظامي جوړښت پراخ بدلون دی او اغېزې یې یوازې پر نقشه نه، بلکې د ځمکو له ریکارډه تر ضلعي انتظامیې او د خلکو تر ورځنیو حکومتي چارو پورې رسېږي.
.jpeg)
.jpeg)
.jpeg)
