هرات (شال نیوز) : د افغانستان د هرات ولایت د عامې روغتیا ریاست ویلي چې د درملو د خرڅلاو او واردولو د ۶۴ مرکزونو د پلټنې پر مهال یې درې ټنه او ۲۰۰ کیلوګرامه پاکستاني درمل نیولي دي.
د پژواک خبري اژانس د اکتوبر د ۲۰مې د راپور له مخې، د هرات د عامې روغتیا ریاست دغه درمل قاچاقي بللي او ویلي یې دي چې د درملو د واردولو او وېش د څارنې د پلان له مخې یې له بازار څخه راټول کړي دي.
ریاست ویلي چې نیول شوي درمل یې د له منځه وړلو لپاره د عامې روغتیا ریاست ته انتقال کړي او اړوند معلومات یې په خپل ریکارډ کي ثبت کړي دي. چارواکي وايي، د دې کارروایۍ هدف د درملو د واردولو او خرڅلاو څارنه او په بازارونو کي د قاچاقي درملو د خرڅلاو مخنیوی دی.
خو د هرات د روغتیا ریاست نه دي ویلي چې دغه درمل له کومې لارې افغانستان ته وړل شوي وو، د کومو شرکتونو تولید وو او څومره مالي ارزښت یې درلود. دا هم نه دي څرګند شوي چې په دې تړاو څوک نیول شوي دي او که نه.
پژواک د دغو درملو د کیفیت د لابراتواري معاینې کومه نتیجه هم نه ده خپره کړې. له همدې امله د درملو قاچاقي بلل په خپله دا نه ثابتوي چې ټول نیول شوي درمل بېکیفیته یا د ناروغانو لپاره زیانمن وو.
افغانستان ولې د پاکستاني درملو واردول بند کړي؟
د طالبانو حکومت د ۲۰۲۵ کال په نومبر کي اعلان کړی و چې له پاکستان څخه د درملو واردوونکو ته درې میاشتې وخت ورکوي چې خپلې تجارتي معاملې ختمې کړي او د درملو د اخیستلو لپاره نور هېوادونه پیدا کړي.
د طالبانو د حکومت اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر هغه مهال ویلي وو چې د پاکستان د ځینو درملو کیفیت د اندېښنې وړ دی. د افغانستان مالیې وزارت هم په یوه رسمي خبرتیا کي ویلي وو چې له ټاکلې مودې وروسته به د پاکستاني درملو واردولو ته ګمرکي اجازه نه ورکول کېږي.
دغه بندیز د ۲۰۲۶ کال په فبرورۍ کي عملي شوی دی. د افغانستان د عامې روغتیا وزارت د بندیز له اعلان وروسته د ولایتونو د روغتیايي ادارو مسئولینو ته هدایت کړی و چې د درملو بازارونه وڅاري، د ذخیره کولو او په خپل سر د قیمتونو د لوړولو مخه ونیسي او د غیرقانوني تجارت خلاف کارروایي وکړي.
د وزارت د څارنې مسئول ډاکټر محمد اقبال حمد ویلي وو چې د پاکستاني درملو د واردولو له بندېدو وروسته ځینو خرڅوونکو قیمتونه لوړ کړي او درمل یې ذخیره کړي وو.
د پاکستان او افغانستان د درملو تجارت څومره اغېزمن شوی؟
د دواړو هېوادونو ترمنځ د سرحدي لارو بندېدو او د درملو پر واردولو بندیز د پاکستان د درمل جوړولو صنعت هم اغېزمن کړی دی. د پاکستان د درمل جوړوونکو د اتحادیې د معلوماتو له مخې، د دغه هېواد د درملو صادرات د ۲۰۲۵ مالي کال له ۴۵۷ میلیونه ډالرو څخه د ۲۰۲۶ مالي کال ۳۱۹ میلیونه ډالرو ته راکم شوي دي.
د اتحادیې پخواني مشر توقیرالحق ویلي چې افغانستان د پاکستاني درملو یو مهم بازار و او د سرحدي تجارت بندېدو د صادراتو په کمېدو کي لوی کردار لرلی دی.
د پاکستان د تجارت د پرمختګ ادارې د شمېرو له مخې، د پاکستان او افغانستان ټول تجارت هم د ۲۰۲۴–۲۵ مالي کال له شاوخوا ۱.۳ اربه ډالرو څخه په ۲۰۲۵–۲۶ مالي کال کي ۳۵۸ میلیونه ډالرو ته راټیټ شوی دی.
د تورخم، چمن، غلام خان، خرلاچي او انګور اډې د تجارتي لارو بندېدو سوداګر، ټرانسپورټران او هغه کاروبارونه اغېزمن کړي چې د دواړو هېوادونو ترمنځ پر تجارت ولاړ وو.
افغانستان د درملو لپاره نورو هېوادونو ته مخه کړې
د پاکستاني درملو د واردولو له بندېدو وروسته افغان چارواکو له هند، ایران، روسیې او ازبکستان سره د درملو د برابرولو په اړه خبرې کړې دي.
د اکتوبر پر ۱۹مه د ازبکستان د درملو د صنعت د پرمختګ ادارې او د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ادارې، یونیسف، استازو افغانستان ته د درملو د برابرولو پر امکاناتو خبرې کړې دي.
په دغو خبرو کي د درملو نړیوال معیارونه، د اخیستلو طریقې او د احتمالي همکارۍ تړونونه شامل وو. خو تر اوسه له ازبکستان څخه افغانستان ته د دغو درملو د لېږلو مشخصه نېټه نه ده اعلان شوې.
د افغانستان د درملو په بازار کي د ځینو ضروري درملو د کمښت او د قیمتونو د لوړوالي راپورونه هم ورکړل شوي دي. د هرات تازه پېښه ښيي چې د رسمي بندیز باوجود پاکستاني درمل لا هم د افغانستان په بازارونو کي موندل کېږي.
خو دا لا نه ده معلومه چې په هرات کي نیول شوي ۳.۲ ټنه درمل له بندیز وروسته افغانستان ته وړل شوي وو او که له مخکې څخه په ګودامونو کي پراته وو. د پاکستان د درملو د انتظام ادارې یا د درمل جوړوونکو د اتحادیې د دې ځانګړې پېښې په اړه تازه ځواب هم نه دی ترلاسه شوی.
د هرات د عامې روغتیا ریاست ویلي چې د درملو د بازارونو څارنې ته به دوام ورکوي. د نیول شوو درملو د له منځه وړلو دقیقه نېټه نه ده اعلان شوې.


شال نیوز