کابل (شال نیوز) : په افغانستان کې د ښځو لپاره د رسمي کار او اقتصادي فعالیتونو د فرصتونو له محدودېدو سره یو شمېر ښځو او نجونو د ټولنیزو شبکو له لارې وړو کاروبارونو ته مخه کړې ده. د جامو، حجابونو، لاسي صنایعو، خوراکي توکو او نورو کورنیو محصولاتو پلور د هغو کاروبارونو له ډلې دی چې ښځې یې له کوره هم پر مخ وړلی شي.

د «ویژه روز» په یوه تازه راپور کې د یو شمېر ښځو د تجربو له مخې ویل شوي چې ځینو ښځو په ډېرو لږو امکاناتو انلاین کاروبارونه پیل کړي او د وخت په تېرېدو یې د پېرودونکو شمېر زیات شوی دی.

د راپور له مخې، ځینې ښځې له ټولنیزو شبکو د دوکان په توګه کار اخلي؛ د خپلو تولیداتو انځورونه او معلومات خپروي، د پېرودونکو فرمایشونه اخلي او وروسته توکي ورته رسوي.

خو د دې کاروبار پیل د ټولو لپاره اسانه نه دی. په راپور کې د ښځینه کاروباریانو له قوله د پېرودونکو د باور کموالی یوه مهمه ستونزه بلل شوې ده. ځینې پېرودونکي د انلاین لیدل شوي توکي د کیفیت په اړه اندېښنه لري او کله ناکله له فرمایش وروسته هم د توکي له اخیستو لاس اخلي.

د «ویژه روز» په راپور کې د ګلثوم عباسي په نوم د یوې انلاین کاروبار لرونکې تجربې ته اشاره شوې چې په لومړیو کې یې د پېرودونکو پیدا کول ستونزمن وو. د راپور له مخې، د هغې کاروبار هم د ډېرو نورو وړو انلاین کاروبارونو په څېر د پېرودونکو د باور ترلاسه کولو له ستونزې سره مخ و.

په همدې راپور کې د کابل د یوې اوسېدونکې وجیهه محمدي تجربه هم یاده شوې ده. د راپور له مخې، هغې په وروستیو کې انلاین کاروبار پیل کړی او د ټولنیزو شبکو له لارې فرمایشونه اخلي او پېرودونکو ته توکي رسوي.

د ښځو لپاره د دې ډول کاروبار یوه ګټه دا ده چې د کار ځای ته له تګ پرته خپل کاروبار اداره کولی شي او ورسره نورې کورنۍ یا مسلکي چارې هم ترسره کولی شي.

د «ویژه روز» په راپور کې د مروه عزیزي په نوم د یوې بلې ښځې تجربه هم راغلې ده. هغې خپل کار له کورنۍ خیاطۍ او د حجابونو له جوړولو پیل کړی و.

د راپور له مخې، هغې لومړی خپل جوړ کړي توکي پر ټولنیزو شبکو وړاندې کړل او وروسته یې فرمایشونه زیات شول. اوس یې فعالیت د خیاطۍ تر یوه کارځای پورې پراخ شوی دی.

دا ډول کاروبارونه یوازې د توکو تر پلور محدود نه دي. ښځې کولی شي د انټرنېټ له لارې د ژباړې، زده کړو، ډیزاین، لیکلو، منځپانګې جوړولو او یو شمېر نورو مسلکي برخو کې هم خدمتونه وړاندې کړي، خو د دې لپاره انټرنېټ، وسایلو، مسلکي مهارتونو او د پیسو ترلاسه کولو مناسبو لارو ته اړتیا لري.

د «ویژه روز» په راپور کې د اقتصادي چارو د کارپوهې آصفه ستانکزۍ له قوله ویل شوي چې انلاین کاروبار د ښځو لپاره د آمدن یوه بدیله لار کېدای شي او له هغوی سره مرسته کولی شي چې په اقتصادي فعالیتونو کې برخه واخلي، خو دا د رسمي کار او پراخو اقتصادي فرصتونو بشپړ بدیل نه دی.

د انلاین کاروبارونو د پراختیا پر وړاندې یوه بله مهمه ستونزه د پیسو ترلاسه کول او لېږل دي. په ځانګړي ډول هغه کاروبارونه چې غواړي له افغانستان بهر پېرودونکي پیدا کړي، د نړیوالو تادیاتو، بانکي خدمتونو او بهرنیو بازارونو ته د لاسرسي اړتیا لري.

د انټرنېټ کیفیت او بیه هم د انلاین کاروبار پر فعالیت اغېز کولی شي. یو کاروبار چې د ټولنیزو شبکو له لارې خپل محصولات اعلانوي، له پېرودونکو سره اړیکې ساتي او فرمایشونه اخلي، د دوامدار انټرنېټ له لاسرسي سره مستقیم تړاو لري.

د ښځو د انلاین کاروبارونو بله برخه بازارموندنه ده. یوازې د ټولنیزې شبکې د یوې پاڼې جوړول د کاروبار د بریا ضمانت نه کوي. د محصول ښه وړاندې کول، د پېرودونکو باور ساتل، د توکو پر وخت رسول، د بیو روڼوالی او له پېرودونکو سره دوامداره اړیکه د وړو کاروبارونو په پراختیا کې مهم رول لري.

د اقتصادي چارو څېړونکي په عمومي ډول وايي، وړو کاروبارونو ته د روزنې، مالي سرچینو، بازارموندنې او بازار ته د لاسرسي زمینه برابرول کولی شي د هغوی د دوام امکانات زیات کړي.

د ښځو لپاره دا اړتیا لا زیاته ده، ځکه په افغانستان کې د ۲۰۲۱ کال له اګست وروسته د ښځو پر زده کړو، کار او عامه ژوند یو شمېر پراخ محدودیتونه لګېدلي دي. په داسې حالت کې ځینې ښځې هڅه کوي له کورنیو مهارتونو او انلاین وسایلو څخه د آمدن لپاره کار واخلي.

خو انلاین کاروبار د ښځو د اقتصادي ستونزو بشپړ حل نه شي ګڼل کېدای. د یوه دوامدار کاروبار لپاره پانګې، روزنې، بانکي خدمتونو، ټکنالوژۍ، بازار او د توکو د لېږد منظم سیستم ته اړتیا وي.

د ښځو د انلاین کاروبارونو تجربې ښيي چې ډیجیټلي بازار هغوی ته د آمدن یوه نوې لار پرانیستلی شي، خو د دې لارې د پراخېدو لپاره یوازې د ښځو شخصي هڅې بسنه نه کوي.

مالي او مسلکي روزنه، د انټرنېټ ښه لاسرسی، د پیسو د ورکړې او ترلاسه کولو اسانتیاوې او کورنیو او نړیوالو بازارونو ته لاسرسی هغه برخې دي چې د دغو کاروبارونو په دوام او پراختیا کې مهم رول لرلی شي.