کراچۍ : د سیند صوبې د کراچۍ د لیاري په کوڅو او سړکونو کې د خر ګاډو تر منځ د منډو سیالي یوازې یوه لوبه نه ده، بلکې د ښار د پخواني کلتور، ولسي تفریح او زاړه ژوند یوه ژوندۍ نښه هم بلل کېږي. د اګست پر ۱۷مه شوې یوې سیالۍ کې شاوخوا ۴۰ خر ګاډو برخه اخیستې وه. سیالي له نیټیو جېټي پل څخه پېل شوې او د کمشنر دفتر ته نږدې پای ته رسېدلې وه.

 

په دې سیالۍ کې د «کوئل» په نوم خره او د هغه سپاره مجید بلوچ لومړی مقام خپل کړ، پیرل دویم او شاه جهان درېیم ځای ونیو. د خر ګاډو تر منځ د منډو دا ډول سیالۍ له ډېرو کلونو راهیسې د لیاري او د کراچۍ د نورو پخوانیو بلوڅ مېشتو سیمو د خلکو له ورځني ژوند، تفریح او کلتوري دودونو سره تړلې پاتې شوې دي.

 

د سیالۍ پر ورځ د لارې دواړو غاړو ته ګڼ خلک ولاړ وو. ځینو د خپلو خوښو سپرو د حوصلې زیاتولو لپاره نارې وهلې او ځینو بیا د تېزو خرو د منډو ننداره کوله. د ګاډو د څرخونو شور، د خلکو نارې او د سپرو هڅې د ښار په یوه داسې برخه کې یو پخوانی رنګ ژوندی ساتي چې اوس یې چاپېریال د نوو سړکونو، موټرو او لوړو ودانیو له امله ډېر بدل شوی دی.

 

 

 

کراچۍ نن د پاکستان تر ټولو لوي ښار او سوداګریز مرکز دی، خو د دې ستر ښار په زړو سیمو کې لا هم داسې دودونه شته چې د پخوانۍ کراچۍ یاد تازه ساتي. د خر ګاډو د منډو سیالۍ هم له همدې دودونو څخه دي.

 

لیاري د کراچۍ له هغو پخوانیو سیمو څخه ده چې د بلوڅو، مکراني او نورو ولسي ټولنو د کلتوري رنګ له امله ځانګړی نوم لري. په دې سیمه کې د فوټبال، باکسینګ او نورو لوبو تر څنګ د خر ګاډو منډې هم له پخوا راهیسې د خلکو د تفریح یوه برخه پاتې شوې ده.

 

د دغو سیالیو ځانګړنه دا ده چې سپاره یوازې د خره په تېزوالي تکیه نه کوي، بلکې د ګاډي د کنټرول، د لارې د پېژندلو او د خره د رفتار د سمولو تجربه هم مهمه وي. په تنګو او ګڼه ګوڼه لرونکو سړکونو کې د ګاډي سم ساتل د سپاره لپاره اسانه کار نه وي.

 

د خر ګاډو کارول که څه هم د ښار په ورځني ژوند کې د پخوا په پرتله کم شوي، خو په ځینو سیمو کې لا هم د بار وړلو او لنډو فاصلو لپاره ترې کار اخیستل کېږي. همدغه پخوانۍ وسیله کله چې د منډو میدان ته راووځي، نو د کار له یو عادي ګاډي څخه د سیالۍ په یوې وسیلې بدلېږي.

 

 

 

د لیاري د خلکو لپاره دا سیالۍ یوازې د ګټلو او بایللو خبره نه ده. د سیمې ګڼ اوسېدونکي یې د خپل زاړه کلتور، ولسي ژوند او سیمه‌ ییزې پېژندګلو یوه برخه ګڼي. د ښار د چټک پراخېدو او د ژوند د طریقو له بدلېدو سره ډېر زاړه دودونه ورو ورو له منځه تللي یا محدود شوي دي، خو د خر ګاډو د منډو سیالۍ لا هم وخت ناوخت خلک راټولوي او د پخواني کراچۍ یوه ځانګړې ننداره وړاندې کوي.

 

د دغو سیالیو پر مهال ځوانان، ماشومان او سپین ږیري د لارې پر غاړه درېږي او منډه ګوري. ځینو ته دا یوه لوبه ده، خو د سیمې د پخوانیو اوسېدونکو لپاره دا د هغه کراچۍ یاد هم دی چې کوڅې یې د موټرو له دومره ګڼې ګوڼې ډکې نه وې او خر ګاډي د ورځني ژوند یوه عامه برخه وه. همدا وجه ده چې د خر ګاډو د منډو سیالۍ، سره له دې چې د عصري ښار له بڼې سره لږه برېښي، لا هم د کراچۍ د ولسي کلتور یوه داسې برخه ده چې خپل مینه وال او خپل ځانګړی رنګ لري.