شال نیوز
که څه هم افغانستان په تېرو دوو لسيزو کې د کرکټ په نړۍ کې ستر پرمختګ کړی او د نړيوال کرکټ شورا بشپړ غړی هېواد دی، خو بيا هم تر اوسه هېڅ لویه بهرنۍ کرکټ لوبډله دې هېواد ته د نړيوالو سياليو لپاره نه ده تللې۔
دا پوښتنه اوس بيا راپورته شوې چې ولې، سره له دې چې افغان ملي لوبډله په نړيوالو سياليو کې برخه اخلي، کوربه توب لا هم په خپل هېواد کې نشي کولی۔
امنیتي اندېښنې: تر ټولو لوی خنډ
تر ټولو مهم لامل چې بهرنۍ لوبډلې افغانستان ته له تګ څخه ډډه کوي، د امنيت موضوع ده۔ که څه هم د طالبانو حکومت ادعا کوي چې هېواد کې امنيت ښه شوی دی، خو نړيوال کرکټ بورډونه او لوبډلې لا هم د امنيتي خطرونو په اړه اندېښمن دي۔
په تېرو کلونو کې د ځانمرګو بريدونو، وسلوالو نښتو او هدفي وژنو پېښو د نړيوالو لوبډلو باور کم کړی دی۔ د کرکټ ادارې عموماً د خپلو لوبغاړو د ژوند خونديتوب ته لومړيتوب ورکوي، او همدا لامل دی چې افغانستان لا هم د خطرناکې سيمي په توګه کتل کېږي۔
نړیوال رسمیت او له نړۍ لرې کېدل
د طالبانو حکومت تر اوسه د نړۍ له ډېرو هېوادونو رسميت نه دی ترلاسه کړی، او دا حالت د لوبو پر برخې هم اغېز کوي۔
نړيوالې کرکټ ادارې، که څه هم په رسمي ډول سياسي نه دي، خو د خپلو حکومتونو، سپانسرانو او نړيوالو فشارونو تر اغېز لاندې وي۔ ډېر هېوادونه نه غواړي چې افغانستان ته د لوبډلو په لېږلو سره داسې انګېرنه پيدا شي چې ګواکې هغوی د اوسني حکومت ملاتړ کوي۔
د ښځو د کرکټ موضوع او د نړيوال کرکټ شورا فشار
يو بل مهم لامل د ښځو د کرکټ موضوع ده۔ د نړيوال کرکټ شورا د اصولو له مخې، بشپړ غړي هېوادونه بايد د نارينوو تر څنګ د ښځو کرکټ هم ولري۔
خو د طالبانو تر واکمنۍ وروسته د ښځو لوبې محدودې شوي دي، چې له امله يې پر افغانستان د نړيوالو کرکټ ادارو فشار زيات شوی دی۔ ځينو هېوادونو، لکه اسټراليا، له افغانستان سره خپلې دوه اړخيزې سيالۍ لغوه کړې دي، او دا موضوع لا هم يوه لانجمنه ستونزه ده۔
د کوربه توب بديل: متحده عربي امارات
د همدې ستونزو له امله، افغانستان خپلې “کورنۍ” نړيوالې سيالۍ په متحده عربي اماراتو کې کوي، په ځانګړي ډول دوبۍ او شارجه کې۔
دا ميدانونه اوس د افغانستان لپاره د کور حيثيت لري، خو دا حالت د يو هېواد لپاره عادي نه بلل کېږي چې خپل کوربه توب له خپل هېواده بهر ترسره کړي۔
راشد خان او د هيلو نوې کړکۍ
په دې وروستيو کې د افغانستان نامتو لوبغاړی راشد خان د نړيوال کرکټ شورا په مهمو مشورتي بهيرونو کې برخه اخيستې، چې دا د افغان کرکټ لپاره يو مهم پرمختګ بلل کېږي۔
کارپوهان وايي، د راشد خان په څېر نړيوال ستوری کولی شي د افغانستان لپاره نړيوال باور زيات کړي او د کرکټ په کچه د هېواد استازولي پياوړې کړي۔
ځينې شنونکي دا پوښتنه هم راپورته کوي چې آيا دا بدلونونه به وکولی شي په راتلونکي کې بهرنۍ لوبډلې افغانستان ته د لوبو لپاره وهڅوي که نه، خو تر اوسه دا بدلونونه عملي پايله نه ده ورکړې۔
کورنی کرکټ: پياوړی، خو له نړۍ نه جلا پاتې
په افغانستان کې کورنی کرکټ لا هم روان دی، او ځوان لوبغاړي له همدې سيستم څخه راځي۔ شل اوريزي سيالۍ او کورنۍ ليګونه د لوبغاړو لپاره مهم ميدانونه برابروي۔ خو ستونزه دا ده چې نړيواله سيالي نشته، بهرنۍ لوبډلې نه راځي، او د لوبغاړو د پرمختګ لپاره نړيوال تماس محدود دی۔
يو روزونکی وايي:
“موږ استعداد لرو، خو نړۍ دلته نه راځي، دا زموږ د پرمختګ رفتار ورو کوي.”
د باور بحران
په ټوله کې، ستونزه يوازې يو لامل نه دی، بلکې د باور بحران دی۔ کله چې امنيت، سياست، د ښځو حقونه او نړيوال فشارونه سره يو ځای شي، نو دا حالت داسې فضا جوړوي چې بهرنۍ لوبډلې افغانستان ته د تګ پرېکړه نه کوي۔
افغانستان يو قوي کرکټ هېواد دی، خو لا هم نشي کولی خپل کوربه توب په خپل هېواد کې وکړي۔ تر څو چې نړيوال باور بېرته جوړ نه شي، سياسي حالت روښانه نه شي او امنيتي اندېښنې کمې نه شي، تر هغې پورې به افغان ملي لوبډله د نړۍ په ميدانونو کې لوبې کوي، خو خپل ميدان به یې لا هم د نړيوال کرکټ له شور نه بې برخې وي۔
